Staatssecretaris Weekers stapt op - ‘verrassend besluit’

Staatssecretaris Frans Weekers (VVD) gaat zijn ontslag indienen. Dat zei hij zojuist in het debat waarin hij verantwoording moest afleggen over problemen bij de Belastingdienst met de uitbetaling van toeslagen. Hij heeft naar eigen zeggen nog onvoldoende draagvlak in de Tweede Kamer.

Staatssecretaris Frans Weekers (VVD) zal morgen zijn ontslag aanbieden aan de koning. Dat zei hij zojuist in het debat waarin hij verantwoording moest afleggen over problemen bij de Belastingdienst met de uitbetaling van toeslagen. Hij heeft naar eigen zeggen nog onvoldoende draagvlak in de Tweede Kamer.

Voorafgaand aan de tweede termijn van het debat nam Weekers het woord:

“We hebben vandaag een uitvoerig debat gevoerd over zaken die mij zeer nauw aan het hart liggen. Namelijk het fraudebestendiger maken van onze belastingen en toeslagen. Met oog, zeg ik daarbij, voor goede dienstverlening voor burgers en bedrijven. Het debat ging ook over de Belastingdienst. De Belastingdienst is hét financiële fundament van de overheid en iedereen in Nederland heeft ermee te maken. Deze professionele dienst verdient een politieke leider, een bestuurlijk politieke leider, met breed draagvlak in de Kamer. Ik heb dat draagvlak, dat brede draagvlak, in de Kamer in het debat niet gevoeld en daarom heb ik besloten, mevrouw de voorzitter, om morgen mijn ontslag aan te bieden aan de koning.”

Weekers’ verklaring in beeld:

Lees ook: Hoe Weekers talloze keren struikelde en uiteindelijk viel

Weekers moest zich vandaag in de Kamer verantwoorden voor het feit dat de Belastingdienst de huur- en zorgtoeslag voor ruim 100.000 mensen had stopgezet vanwege problemen bij de invoering van de maatregel dat toeslagen nog maar op één rekening mogen worden gestort. Die maatregel moet helpen tegen fraude. Weekers zei vorige week tegenover de NOS dat het de eigen schuld van gedupeerden was dat ze die toeslagen niet hadden ontvangen, omdat ze niet gereageerd zouden hebben op controleverzoeken van de Belastingdienst. Maar in veel gevallen lag de fout niet bij de mensen zelf.

Weekers kwam onder vuur te liggen in de Kamer. Hij bood zijn excuses al aan tegenover de mensen die wel hadden gereageerd, maar tegen problemen aanliepen bij de Belastingdienst. Ook beloofde hij een onderzoek naar “massale processen” zoals deze bij de fiscus. Ook zegde hij toe een wekelijkse update te geven over het aantal mensen dat nog geen toeslag uitbetaald had gekregen.

Tijdens het debat kreeg Weekers vanuit de oppositie veel kritiek en werd er getwijfeld of de staatssecretaris nog wel de controle had. Door de toezegging van de wekelijkse update zou Weekers zich volgens enkelen onder curatele laten stellen. Dat ontkende Weekers; hij zag het aanbod van PvdA-Kamerlid Henk Nijboer juist als een teken van vertrouwen.

Verwarrende momenten tijdens het debat:

‘Lijkt eigen graf te hebben gegraven’

Onze politiek redacteur Emilie van Outeren vindt het besluit van Weekers verrassend. Het debat heeft voor een wending gezorgd, zegt ze:

“Vanochtend leek er nog niets aan de hand. Hij raakte echter zó verstrikt in cijfers en hij verloor de grip op het debat. Hij lijkt zijn eigen graf te hebben gegraven door zijn gebrek aan inhoudelijke kennis en voorbereiding en manieren om de schade te beperken.”

Volgens Van Outeren is het nu nog de vraag wie er achter de beslissing van Weekers zit.

Weekers overleefde vorig jaar ternauwernood een motie van wantrouwen toen hij zich moest verantwoorden over de zogenoemde Bulgarenfraude. Weekers wachtte nu een eventuele motie niet af, maar zeker was dat er nog minder vertrouwen in hem zou zijn. Zo zei ChristenUnie-Kamerlid Carola Schouten, wier partij Weekers toen nog steunde, dat hij nu niet langer voldoende gezag had.

Begrip voor keuze Weekers - ‘aanblijven onmogelijk’

Premier Rutte laat via een woordvoerder aan persbureau Novum weten het besluit van Weekers te respecteren:

“De minister-president respecteert het besluit van Frans Weekers en dankt hem voor zijn grote inzet de afgelopen jaren.”

Ook de Kamer heeft begrip voor de beslissing van Weekers om op te stappen. Aanblijven was onmogelijk geworden, is het oordeel.

ChristenUnie-fractievoorzitter Arie Slob noemt het aftreden van Weekers tegenover Novum “onvermijdelijk”. “Het draagvlak in de Kamer voor zijn functioneren was zo gering dat hij niet meer gezaghebbend kon optreden.”  CDA-fractievoorzitter Sybrand van Haersma Buma verklaart tegenover de NOS dat in de loop van het debat bleek dat Weekers “zelf nauwelijks wist hoe een oplossing gevonden zou moeten worden” voor de toeslagenkwestie.

“Toen veranderde het debat en werd de stemming: zo kan het niet verder. Het is goed dat de staatssecretaris dat zelf ook zo heeft ingeschat.”

Ook D66-leider Alexander Pechtold denkt dat Weekers geen andere keuze meer had. Hij zegt blij te zijn dat de staatssecretaris de eer aan zichzelf heeft gehouden. SP-fractievoorzitter Emile Roemer zegt dat Weekers de indruk wekte “geen idee te hebben waar hij het over had”.

PVV-leider Geert Wilders noemt de beslissing van Weekers “verstandig en dapper” en “politiek gezien de enige juiste beslissing”. GroenLinks-fractievoorzitter Bram van Ojik zegt dat Weekers “weinig keus” had en noemt de beslissing “chic”.

Reacties van de Kamer op het aftreden van Weekers: