Column

Simone Geheim genootschap

Nu blijkt dat ‘zelfs’ commercieel directeur Jan van de Wouw – voormalig manager van onder meer BP, Sport 2000 en Ahold – boekhandel Polare niet redden kan, denk ik terug aan Adam, de eigenaar van Unnameable Books in Brooklyn, NY.

Ik ontmoette hem nadat ik uit een zogenoemde speakeasy – een verborgen kroeg – kwam gerold. Deze zat achter een kapperszaak, voorbij de manshoge spiegels en de aangeveegde haren. De bezoekers waren uitzinniger dan in een normale bar, omdat ze ergens kwamen waar alleen zij van wisten.

Ik liep over Vanderbilt Avenue naar het huis waar ik een studiesemester woonde. Behalve de vierentwintiguurs deli bleek ook de lokale boekwinkel midden in de nacht open. Want waarom ook niet: voor eigenaar Adam maakt het geen verschil of hij in bed ligt met een boek of achter de kassa zit te lezen. Hij schonk thee en praatte langzaam, voorzichtig alsof de vele letters om hem heen zijn woorden hadden opgezogen.

In zijn nek stond het woord ‘Into’ getatoeëerd. Het bleek om een soort kunstproject te gaan. Adam was één van de uitverkorenen die één van de 2.095 woorden uit het verhaal van schrijfster Shelley Jackson had gekregen. Ik vond het ‘Into’ prachtig: dankzij de inkt onder zijn huid hoort hij ergens bij, is hij letterlijk ‘binnen’, onderdeel van een verhaal dat door de wereld waart.

Shelley schrijft op haar website dat ze bij de begrafenis van al ‘haar’ woorden aanwezig probeert te zijn, mits de dragers eerder overlijden dan zij. Het leek mij ook wel wat, ergens bijhoren, en ik stuurde Shelley een mail met als onderwerp: ‘Uitnodiging voor mijn begrafenis’. Twee jaar later heb ik nog geen antwoord. Shelley’s woorden zijn hard to get en dat maakt ze extra aantrekkelijk.

Populariteit vaart blijkbaar goed op het gevoel van een geheim genootschap. De merknaam Polare en het wervelende blauwe logo – beide vooral passend bij de gevel van een benzinepomp –, moeten uitstralen dat boeken voor iedereen zijn. Maar niemand die bij iedereen wil horen.

Ik vroeg Adam waarom Unnameable Books ‘Unnameable’ heet. Hij zei zoiets: „Omdat je boeken moet lezen voor je er iets over kunt zeggen. Het begint met lezen. Altijd. Alle bullshit eromheen heeft niets met boeken van doen en dat verkoop ik dus niet.”

Vorige maand sprak Jan van de Wouw met Boekblad. Zijn doel voor 2014? Polare erdoorheen trekken, „en dat gaat ons lukken”. Om daarna trots te onderstrepen hoeveel dvd’s zijn ‘winkelplatform’ die maand had verkocht. Gisteren kondigde Jan een mogelijke kapitaalinjectie aan en weer was daar het feelgood-optimisme waar de literatuur doorgaans zo heerlijk vrij van is: „We hebben vertrouwen in een goede afloop.”

Boeken zullen heus blijven bestaan, maar de verkoop van bullshit moet maar eens failliet gaan.