Kies leuke studie

Dit weekend schreven twee spijtoptanten (een onlangs afgestudeerde psycholoog en dito filosoof) stukjes in nrc.next waarin ze aankomende studenten opriepen hun studiekeuze vooral niet te baseren op wat hen ‘leuk’ lijkt. Werkgevers zitten namelijk niet te wachten op mensen die leuke studies hebben gedaan.

Mij lijkt ‘wat vind ik leuk?’ de belangrijkste vraag voor de studiekiezer. Wat heeft het voor zin om een studie te doen die je niet interesseert? Oké, als je twijfelt tussen Keltische talen en werktuigbouwkunde is het handig om ook factoren als het baanperspectief mee te wegen. Maar als je fascinatie ligt bij politiek en geschiedenis, waarom zou je dan geneeskunde gaan studeren?

‘Maar je moet toch een baan vinden?’ werpen de anti-leuke-studies-mensen dan tegen. Ja natuurlijk, maar met een studie psychologie of filosofie kun je ook werk vinden. In een wetenschappelijke opleiding leer je kritisch nadenken, schrijven, goede vragen stellen. Daarnaast blijkt uit onderzoek dat je probleemoplossend vermogen kan toenemen als je hard studeert. Analytisch denken is een vaardigheid die in elk beroep van pas komt. Wát je tijdens je studie hebt geanalyseerd, is minder van belang.

Natuurlijk zijn er beroepen – bijvoorbeeld arts of advocaat – waarvoor je een specifieke studie nodig hebt. Maar voor de meeste banen is een opleiding in de zuivere wetenschapsbeoefening voldoende. Baanspecifieke vaardigheden kun je daarnaast tijdens trainingen of stages leren. Bij de overheid en in het bedrijfsleven werken mensen met verschillende achtergronden; ook kunsthistorici en taalwetenschappers. Toen zij gingen studeren, hadden ze hun huidige baan vast niet voor ogen.

En dat is ook niet de bedoeling. Een wetenschappelijke studie is geen beroepsopleiding. Op de universiteit leer je allerlei dingen die je later niet nodig zult hebben. Vooral veel alfastudies zijn een oefening in wereldvreemdheid: je houdt je bezig met vragen die met de praktische realiteit weinig te maken hebben. Dat is ook het mooie ervan. De rest van je leven word je in beslag genomen door beleidsvoorstellen, nieuwsberichten of businessplannen; de studie is de enige tijd waarin je ongestoord met theorie bezig kunt zijn.

Voor mijn werk hoef ik niet te weten wanneer de Dertigjarige Oorlog was, maar toch ben ik blij dat ik geschiedenis heb gestudeerd. Een studie doe je namelijk als het goed is niet alleen om een baan te vinden, maar ook uit intellectuele nieuwsgierigheid. In je studietijd krijg je de fantastische mogelijkheid om deze nieuwsgierigheid te bevredigen.

Tegen onzekere studiekiezers zou ik dus zeggen: kies een studie die je interessant vindt en doe er vervolgens je best voor. Een goede filosofie- of psychologiestudent krijgt (op den duur) echt wel een baan.