Anass was te dik om in te breken, maar hielp met alles

Het luik op het dak van Ibn Ghaldoun, waardoor de examendieven in de kluis konden komen. Foto’s vrijgegeven door de politie

Ze stonden met vijf tassen, vol gestolen eindexamens. Het was 1 mei 2013 en een groep vwo-leerlingen van de Rotterdamse scholengemeenschap Ibn Ghaldoun had zojuist 24 examens ontvreemd uit de kluiskamer van hun school. Nu moesten de enveloppen worden opengemaakt en de opgaven worden gefotografeerd. Waar doe je zoiets?

De dieven eindigden uiteindelijk thuis bij Anass B. Diens vader was leraar op de school, en op dat moment op vakantie. Terwijl sommigen zich vermaakten met de spelcomputer, maakten anderen met een aardappelschilmesje de plastic enveloppen open en fotografeerden de opgaven.

Deze feiten kwamen gisteren aan het licht in de Rotterdamse rechtbank, waar het verloop van de examendiefstal werd gereconstrueerd. De rechters hoorden zeven verdachten. Het beeld dat oprees uit hun verklaringen, was dat van een groep jongeren die aanvankelijk dolblij was met de illegaal verkregen opgaven, maar zich al snel realiseerde dat de situatie hun wel eens boven het hoofd kon groeien. De drie hoofdrolspelers zijn Anass B., Kamal el B. en Safae K.

K., de enige vrouw van de groep, onderbrak haar verklaring geregeld om te huilen, soms erg hard en voorovergebogen met haar hoofd op haar armen. Voorzitter Jacco Janssen van de rechtbank vroeg haar op een gegeven moment: „Moet u echt steeds zo huilen, of is het ook een beetje...?” K. zei dat ze erge spijt had en zich soms behandeld voelde alsof ze een moord had gepleegd.

Tussen het snikken door verklaarde K. dat zij tijdens de inbraak slechts op de uitkijk had gestaan en nooit in de kluiskamer was geweest. Ze voelde zich gedwongen om mee te doen, zei ze. En haar plan was het zeker niet geweest. „Hoe zou ik zoiets kunnen verzinnen?”

Kwade genius

Verdachte Anass B., die na K. aan het woord kwam, wees haar echter aan als de kwade genius van de groep. Zij zou op het dak zijn geklommen en via een niet afgesloten luik met Kamal el B. in de kluiskamer zijn doorgedrongen. Na deze succesvolle verkenning had K. volgens Anass B. de mensen bij elkaar gezocht die ze nodig had voor de diefstal.

Deze beschuldiging leidde tot een woede-uitbarsting van de 19-jarige vrouw, die nogmaals verzekerde de diefstal niet te hebben gepland. De rechter leek echter veel waarde te hechten aan de verklaring van Anass B. omdat hij ruiterlijk toegaf „een grote rol” bij de diefstal te hebben gespeeld. Alleen bij de daadwerkelijke inbraak was hij niet betrokken, omdat hij vanwege zijn lichaamsomvang niet door het luik boven de kluiskamer paste. Hij hielp wel mee bij het fotograferen van de opgaven en het doorverkopen ervan aan klasgenoten. Voor 200 euro waren de examens te verkrijgen, vertelde B.

Gestommel op het dak

Kamal el B. wordt door alle overige verdachten een belangrijke rol toebedeeld bij de inbraak, maar hij beriep zich gisteren als enige op zijn zwijgrecht. El B. zou bij alle inbraken – de verkenning op 30 april, de grote diefstal op 1 mei, twee latere inbraken waarbij nog eens drie examens werden ontvreemd en het terugleggen van de gefotografeerde opgaven – betrokken zijn geweest. El B.’s advocaat zal morgen namens hem spreken in zijn pleidooi.

Op school moet het een publiek geheim zijn geweest dat de examens waren gestolen. Tijdens de diefstal was gestommel op het dak te horen. Eén van de verdachten had daarom de opdracht een docent af te leiden met het stellen van vragen. Ook werd in het handarbeidlokaal gezocht naar gereedschap voor de inbraak. Safae K. zou een loper hebben gehad die op alle lokalen paste. Anass B. had volgens haar de sleutel van de kluiskamer in bezit.

De rechtbank informeerde bij alle verdachten naar hun persoonlijke omstandigheden. De meesten zijn aan het leren voor het eindexamen van dit jaar, vertelden ze. „Met de opgaven van vorig jaar?”, vroeg rechter Janssen. „Die had u nog thuis, hè?”

Alle verdachten konden het inmiddels weer redelijk vinden met hun ouders. Van steun was echter geen sprake: geen enkel ouderpaar liet zich gisteren zien.