WRR: tragiek gastarbeiders dreigt bij Bulgaren en Roemenen

Werkgevers en overheid moeten meer investeren in de sociaaleconomische integratie van Bulgaren en Roemenen, anders zou de “tragiek van de arbeidsmigratie” zich weleens kunnen herhalen. Dat schrijft de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) in een rapport over de komst Roemenen en Bulgaren naar Nederland.

In het seizoen werken veel Roemenen en Bulgaren op de bollenvelden. Foto ANP

Werkgevers en overheid moeten meer investeren in de sociaaleconomische integratie van Bulgaren en Roemenen, anders zou de “tragiek van de arbeidsmigratie” zich weleens kunnen herhalen. Dat schrijft de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) in een rapport over de komst Roemenen en Bulgaren naar Nederland.

Volgens de Raad zal een deel van hen terugkeren naar het land van herkomst, maar moet de maatschappij er ook rekening mee houden dat een deel in Nederland blijft. Het is “zeer goed denkbaar” dat dit alleen de laagopgeleide arbeidsmigranten zijn. Scholing, taaltraining en arbeidsmarktbegeleiding kunnen volgens de Raad voorkomen dat zij werkloos worden. En dan dreigt een herhaling van de geschiedenis: in de jaren zestig en zeventig namen Nederlandse werkgevers ongeschoolde Turken en Marokkanen aan om werk te doen in sectoren die al snel naar het buitenland werden verplaatst.

De Raad schrijft:

“Werkgevers en uitzendbureaus doen op dit moment weinig meer dan het aanbieden van werk en eventueel het zorgen voor huisvesting. Ook de nationale overheid neemt voor de sociaaleconomische integratie van arbeidsmigranten relatief weinig financiële verantwoordelijkheid. (…) In klassieke migratielanden zoals Canada en Australië en in Scandinavië – waaronder Denemarken – is dat anders. In deze landen draagt de overheid bij aan het taalonderwijs aan migranten en vaak ook aan hun arbeidsmarktbegeleiding.”

Risico’s lageropgeleiden moeten worden beperkt…

Volgens de Raad moet de arbeidsmigratie “aan de onderkant”, dus de lageropgeleiden, in betere banen worden geleid. De open grenzen brengen het risico met zich mee dat snel veel arbeidsmigranten werkloos worden, waarschuwt de raad. Ook zouden ze oneerlijke concurrentie met de al aanwezige beroepsbevolking op sociale premies uitlokken. Naast een goede handhaving zouden nieuwe Europese regels nodig zijn om dergelijke concurrentie tegen te gaan.

…en kansen hogeropgeleide migranten juist beter benut

Ook zou de overheid kansen onbenut laten door maar weinig hoogopgeleide migranten naar Nederland te lokken. Slechts een vijfde van alle arbeidsmigranten is hoogopgeleid. Nederland zou voor deze groep aantrekkelijker moeten worden gemaakt door te investeren in de kennisinfrastructuur en een goed ‘ontvangstklimaat’.
Ook zouden loopbanen op niveau moeten worden aangeboden.

“Op die manier kunnen we misschien de vele Roemeense en Bulgaarse studenten - op dit moment zo’n 1050 respectievelijk 1600 - aan ons land binden. Een deel van hen volgt namelijk opleidingen, met name in de techniek, waar op de Nederlandse arbeidsmarkt vraag naar is.”

Wel moet worden voorkomen dat alle kennis uit Roemenië en Bulgarije wordt gezogen. De onderzoekers wijzen erop dat Nederland een van de grootste investeerders in die landen is.

Lees het rapport hier: