Een standbeeld ter ere van aanstichter Eerste Wereldoorlog

Gavrilo Princip

Servië wil een stanbeeld oprichten ter ere van Gavrilo Princip, de Bosnisch-Servische nationalist die op 28 juni 1914 aartshertog Franz Ferdinand van Oostenrijk en zijn vrouw Sophie doodschoot. Deze aanslag, in Sarajevo, wordt beschouwd als de aanleiding voor de Eerste Wereldoorlog.

Het monument komt waarschijnlijk in het Kalemegdan-park in Belgrado. Het plan heeft in Servië veel steun gekregen. Daar wordt Princip niet gezien als een terrorist, maar als een vrijheidsstrijder. Hij was lid van de Bosnische nationalistische jongerenorganisatie Mlada Bosna, die zich keerde tegen de annexatie van Bosnië-Herzegovina door het Oostenrijk-Hongaarse rijk in 1908. Wenen greep de aanslag, waarbij Princip hulp had gekregen van Servische militairen, aan om een maand later Servië binnen te vallen. Dat was het begin van de Eerste Wereldoorlog.

„Dit monument is geen provocatie jegens Europa”, zegt de Servische historicus Mile Bjelajac. „Gavrilo Princip streed voor de vrijheid [...] en verzette zich tegen iedere bezetting.” In Servië wordt Princip geëerd als een vrijheidsstrijder. Er zijn scholen naar hem vernoemd, maar er is geen standbeeld voor de man. Hij was met zijn negentien jaar te jong voor de doodstraf en kreeg twintig jaar cel In 1918 overleed hij in de gevangens. Hij ligt begraven in Sarajevo.

Ook metropoliet Amfilohije, leider van de Servisch-orthodoxe kerk in Montenegro, keerde zich tegen afschildering van Princip als terrorist. „Degenen die de oorlog begonnen willen hun naam zuiveren voor God en de geschiedenis.”