Ook ‘hemel’ gaat een tijdje op slot

Boekhandel Polare Dominicanen in Maastricht, gistermiddag. De boekhandel in de voormalige kerk werd doorThe Guardian uitgeroepen tot de mooiste boekenzaak ter wereld. Foto Chris Keulen

‘Duizenden boeken in een hemelse ambiance’, luidt de slogan op de vaandels die aan de pilaren in Polare Dominicanen in Maastricht hangen. Achter de tekst een foto van de Chinese Muur. Terwijl de winkel toch zijn eigen monumentale muur heeft.

De boekenzaak mocht in 2006 de bijna acht eeuwen oude Dominicanenkerk betrekken, als dat zonder blijvende schade voor het gebouw kon. Dat lukte wonderwel. Dé vondst om het boekenaanbod te presenteren werd een drie etages hoge boekenflat. Een vakkundige renovatie van de kerk en fraaie uitlichting deden de rest. Maastricht was een bezienswaardigheid rijker. De winkel kreeg twee soorten publiek: klanten en kijkers. De kijkers kwamen zelfs in groepen, met een gids voorop. Toen de Britse krant The Guardian in 2008 een lijstje maakte met de tien mooiste boekenzaken ter wereld stond die in de Dominicanen bovenaan: een winkel ‘made in heaven’.

In de jaren daarvoor was de kerk voor de verhuurder, de gemeente Maastricht, eerder een last dan een lust. Het gebouw bood onderdak aan pink party’s van het COC, slangenexpo’s en een fietsenstalling.

Vaste klant Gerda Timmerman hoopt dat die tijden niet terugkeren en dat Polare het redt. Deze maandagmiddag komt ze voor een boek voor haar leesclub. „Maar eigenlijk blijft er altijd meer aan mijn handen hangen. Dit is een fantastische plek, een kathedraal bijna.”

Winkelmanager Ton Harmes kent dit soort lofzangen. Maar vlak voor een langer durende sluiting wil hij geen commentaar geven. „Polare heeft een persbericht uit laten gaan. Daar heb ik niets aan toe te voegen.”

Maarten van den Munckhof laat kort voor sluitingstijd zijn ogen langs de ruggen in de kast met filosofieboeken gaan. Hij denkt als vaste klant te weten waar het fout is gegaan. „Als bedrijven fuseren zoals Selexyz en De Slegte hoort het 1+1=3 te zijn. In dit geval werd het 1+1 = ½. Vooral het aanbod is uitgedund. Door de extra kasten sinds de komst van De Slegte zijn er ook allerlei hoeken gekomen, waar je nauwelijks iets kunt zien.” Met de boekwinkel als beleving waar Polare op uit is, heeft hij weinig. „Koffiedrinken kan ik ook ergens anders.”

Als Van den Munckhof heeft afgerekend, meldt zich nog een stel Aziatische toeristen voor een bezichtiging. „Gesloten?”, vraagt de man, hopend op enige clementie. „Gesloten”, klinkt het onverbiddelijk uit de mond van een van de Polare-medewerkers.

Het is al na zessen. De zware stalen deuren van de voor de boekenkerk gebouwde ingang, gemodelleerd naar een reliekenschrijn, worden voorlopig voor het laatst dicht geduwd.

    • Paul van der Steen