Karadzic en Mladic vandaag tegenover elkaar voor Joegoslaviëtribunaal

Oud-legerleider Ratko Mladic tijdens een zitting voor het Joegoslaviëtribunaal in 2012. Foto EPA/ Toussaint Kluiters

Twee van de belangrijkste figuren uit de oorlog in Bosnië, Radovan Karadzic en Ratko Mladic, staan vandaag tegenover elkaar in het Joegoslaviëtribunaal in Den Haag. Het is de eerste keer sinds het einde van het conflict dat de twee hoofdrolspelers samen in het openbaar verschijnen.

Karadzic, de voormalige Bosnisch-Servische leider, had Mladic, zijn vroegere legerleider, opgeroepen te getuigen. Karadzic staat terecht op beschuldiging van genocide in verband met de moord op meer dan 7500 moslims in juli 1995 in Srebrenica. Karadzic hoopt dat Mladic zijn verklaring zal ondersteunen dat de opdracht voor de oorlogsmisdaden niet van hem kwam. Karadzic hoopt zichzelf vrij te pleiten van medeplichtigheid aan genocide, zo schreef NRC Handelsblad eerder.

Update 10.25 uur: Het proces is zojuist tijdelijk geschorst. Het kunstgebit van Mladic moest uit de gevangenis worden opgehaald. Daarvoor was hij nog een tirade tegen de rechtbank begonnen: hij wilde het hof niet erkennen en noemde het “satanistisch”.

Mladic wil niet getuigen uit angst voor eigen zaak

Mladic wil niet getuigen, maar is daartoe verplicht. Hij is bang dat het zijn eigen zaak geen goed doet. De rechters verwierpen zijn bezwaren eind vorig jaar. Mladic, na een zoektocht van zestien jaar in 2011 opgepakt, staat zelf in een apart proces terecht op beschuldiging van oorlogsmisdaden en misdaden tegen de mensheid.

Mladic heeft een verschijningsplicht, maar er zal waarschijnlijk per vraag bekeken worden of hij ook een antwoordplicht heeft, zei hoogleraar internationaal strafrecht Goran Sluiter eerder in NRC:

“Mladic kan niet worden gedwongen om mee te werken aan zijn eigen veroordeling. Daar zal de rechter op toezien.”

Update 12.30 uur:

Rechtbank geeft geen toestemming voor eigen verklaring Mladic

Mladic’ advocaat Lukic zei vanmorgen nog dat zijn cliënt aan geheugenverlies lijdt en “niet meer een goed onderscheid kan maken tussen waarheid en fictie”. Maar de rechters in de Karadzic-zaak zijn niet onder de indruk van de argumentatie van advocaten en Brammertz. Daarbij verwezen ze naar een uitspraak in hoger beroep van afgelopen jaar waarin de Bosnische Serviër Zdravko Tolimir werd gedwongen te getuigen in het Karadzic-proces.

Mladic vertelde de rechtbank vandaag dat hij vannacht een verklaring had opgesteld van zeven pagina’s die hij graag wil voorlezen. “Ze gaan in op de vragen van dr. Karadzic”, beloofde Mladic, maar de rechtbank geeft hem geen toestemming de verklaring voor te lezen.

Voor zijn verdediging heeft Karadzic, die zijn eigen verdediging voert, veel getuigen opgeroepen – Ratko Mladic was nummer 218. Hoofdaanklager Brammertz verwacht dat het proces tegen Karadzic eind volgende maand zal zijn afgerond.