Examen geschrapt, rechtszaak gaat door

Op de beklaagdenbank in de grootste zaal van de rechtbank in Rotterdam werd gisteren flink gegaapt. Elf ex-leerlingen van de islamitische scholengemeenschap Ibn Ghaldoun staan daar onder massale mediabelangstelling terecht voor de diefstal en heling van de opgaven van 27 eindexamens. Twee van hen kwamen gisteren niet opdagen, de rest vond het duidelijk moeilijk de aandacht erbij te houden.

De eerste zittingsdag werd dan ook in zijn geheel in beslag genomen door een juridisch steekspel tussen advocaten en Openbaar Ministerie (OM). Aan het bevragen van de verdachten kwam de rechtbank niet toe.

De advocaten van de verdachten verzochten de rechter om uitstel van behandeling van de zaak, omdat zij meer getuigen wensten te horen. Ze waren daarbij vooral geïnteresseerd in een aantal bijeenkomsten waarbij politie, justitie en de onderwijsinspectie aanwezig waren.

Volgens de verdediging verschafte het OM bij deze gelegenheid informatie aan de inspectie over de leerlingen van Ibn Ghaldoun die verdacht werden van betrokkenheid bij de diefstal van de examens. De inspectie liet de rector van de school daarop weten dat deze leerlingen niet meer mochten deelnemen aan de eindexamens en eventuele herexamens.

Dit kwam, aldus de advocaten van de verdachten, neer op een bestraffing van hun cliënten. En omdat ze al eens bestraft waren, was de rechtszaak die gisteren van start ging daarmee dubbelop, betoogden ze . Immers: twee keer straf voor één vergrijp is in Nederland niet toegestaan.

Ook wilde de verdediging graag de hacker horen die het vwo-examen Frans openbaarde op internet. Het OM bestempelt hem als klokkenluider, maar daarin konden de advocaten van de elf verdachten zich niet vinden.

De rechtbank had twee uur nodig om tot een oordeel te komen over de verzoeken van de verdediging. In zijn toelichting veegde voorzitter Jacco Janssen ze één voor één van tafel. Het is niet nodig om de behandeling van de zaak uit te stellen om extra getuigen te horen, oordeelde hij. De feiten waren voldoende duidelijk. Hij sprak zich niet inhoudelijk uit over de kwestie of de verdachten bij een eventuele veroordeling twee keer bestraft zouden worden voor hetzelfde vergrijp.

De inhoudelijke behandeling van de zaak is vanochtend achter gesloten deuren verdergegaan, omdat het eerst twee minderjarige verdachten betrof. Daarna werd in het openbaar de zaak tegen de negen meerderjarige verdachten voortgezet. De rechtbank heeft de rest van de week uitgetrokken voor het proces.

Een aantal van de betrokken leerlingen van Ibn Ghaldoun zit inmiddels elders op school of probeert dit jaar examen te doen. De enige vrouwelijke verdachte zat tijdens de schorsingen gisteren met haar neus in de boeken. Interessanter materie dan de verwikkelingen in de rechtszaal.