Column

Een hel voor vrouwen

Als ik me zou laten leiden door het aantal Facebook-aanbevelingen onder mijn column, zou ik altijd moeten schrijven over het Israëlisch-Palestijnse (vredes)(proces). Terwijl iedereen op de redactie al jaren begint te zuchten als die kwestie aan de orde wordt gesteld. Duurt te lang. Ingewikkeld. Niet sexy. Willen de lezers niet weten.

Ha! Niet waar.

Vandaag eens checken of u over Marokko wilt lezen. Daar heeft het parlement vorige week een artikel in de strafwet gewijzigd dat verkrachters in staat stelde straf te ontlopen door met hun slachtoffer te trouwen. Dat kan nu niet meer. De campagne die hiertoe leidde, begon in november 2012, nadat de 16-jarige Amina Filali zelfmoord had gepleegd door rattengif in te nemen. Amina was zeven maanden tevoren verkracht door de 26-jarige Mustafa F..

Volgens één lezing hadden „vrienden van de familie” er bij haar ouders op aangedrongen de verkrachting te verdoezelen door haar met haar verkrachter te laten trouwen; volgens een andere lezing was het de aanklager die met dit advies kwam. In elk geval „om haar te beschermen, zodat de mensen geen kwaad van haar zouden spreken”, zei haar zus.

Daar heb je die vermaledijde maagdelijkheid van de vrouw weer, die in patriarchale maatschappijen zoals de Arabische zo desastreus wordt gekoppeld aan de familie-eer. Het valt bijna nog mee dat Amina met haar verkrachter mocht trouwen – bijvoorbeeld in Jordanië en in Iraaks Koerdistan zouden haar broers of vader haar hebben vermoord omdat ze haar maagdelijkheid had verloren. Die vervolgens zo goed als vrijuit zouden gaan. Op eermoord staat nauwelijks straf. It’s the honour, stupid!

Even een uitstapje naar Irak: wist u dat er in Iraaks Koerdistan de laatste jaren duizenden vrouwen zijn vermoord of onder maatschappelijke druk zelfmoord hebben gepleegd? Vaak door zich in brand te steken; dat is de goedkoopste manier. Het gebied is „een hel voor vrouwen geworden”, meldden 32 vrouwengroepen twee weken geleden.

In het Midden-Oosten is Marokko nog progressief als het om vrouwenrechten gaat. Tien jaar geleden dreef koning Mohammed VI ondanks fel verzet van de geestelijkheid een ingrijpende wijziging van het familierecht door. Onder andere werd veelwijverij in beginsel verboden, hoefden meerderjarige vrouwen geen voogd meer te hebben en mochten vrouwen voortaan pas op hun achttiende trouwen.

Maar theorie is één ding, praktijk iets heel anders. Rechters kunnen nog steeds voor alles en nog wat ontheffing geven: een tweede vrouw erbij, een huwelijk van een jonger meisje. Veel van de rechters zijn conservatief, en bijna alle verzoeken om toestemming voor een huwelijk met een minderjarige worden ingewilligd. Zie Amina.

Nog een uitstapje. In Amerika is er enige ophef over een Republikeins Congreslid dat in zijn memoires heeft geschreven dat de vrouw (inclusief de zijne) zich „vrijwillig moet onderwerpen” aan haar man. Ja, het lijkt van een andere orde. Maar toch.