Dr. Chuck zit met de kat op schoot

Niet veel docenten laten zich tijdens hun les onderbreken door hun kat. Charles Severance wel. In één van de colleges die Severance heeft opgenomen voor een online cursus op de website Coursera, zien we een zwartwitte kat binnenlopen. In plaats van de opname te pauzeren of het college opnieuw op te nemen, neemt hij de kat op schoot: „Wil je even gedag zeggen tegen mijn studenten?”

Het laat duidelijk zien hoe Charles Severance – die zichzelf ook wel Dr. Chuck noemt – tegen Massive Open Online Courses (MOOC) aankijkt: het moet vooral niet te gelikt.

Vorig jaar heb ik zijn cursus Internet History, Technology and Security via Coursera gevolgd. Het was inhoudelijk interessant en leerzaam, maar ook toegankelijk en gebruikmakend van het medium, zoals een internetcollege hoort te zijn. Geen simpele opname van een college voor de klas, maar ook geen docent die doet alsof hij een televisiepresentator is. Je kunt je nu inschrijven voor de vijfde editie van het vak, die op 3 februari begint. En als het aan minister Bussemaker (Onderwijs, PvdA) ligt, mag een universiteit het vak opnemen in het curriculum.

De cursus is elke week opgebouwd uit meerdere videocolleges en een meerkeuzetoets. Aan het einde van de elf weken is er een tentamen. Niemand controleert of je tijdens het tentamen in een ander scherm de antwoorden opzoekt. Je doet een MOOC vooral voor jezelf. Severance is dan ook geen voorstander van het plan van Bussemaker. „Mijn vak is nooit bedoeld om studiepunten mee te verdienen.” Wie dat wil, kan een hogere score halen door een essayopdracht te doen. Die wordt door medestudenten beoordeeld.

Wat deze cursus over de ontstaansgeschiedenis en het onderliggende bouwwerk van internet bijzonder maakt, is dat Severance gebruik maakt van historisch bronmateriaal. In de jaren negentig was hij medepresentator van een maandelijks televisieprogramma over internet en filmde hij interviews voor een computerblad. Die opnames gebruikt Severance nu als lesmateriaal. Zo zien we Vint Cerf, een van de ‘vaders van het internets’, voorbijkomen, evenals de bedenkers van het wereldwijde web, Tim Berners-Lee en Robert Cailliau.

Internet als nutsvoorziening

Vooral de colleges over de opkomst van het wereldwijde web in de jaren negentig zijn leuk, omdat de geïnterviewden weten dat ze midden in de revolutie zitten. Zo krijgen we iets mee van het enthousiasme over de opkomst van een medium dat we nu als vanzelfsprekende nutsvoorziening zijn gaan zien. Het archiefbeeld laat zien dat iemand als Jeff Bezos, oprichter van Amazon, in 1997 behoorlijk goed kon voorspellen welke kant het op zou gaan met e-commercie. „Het is heel gemakkelijk bij te houden hoe effectief [een online advertentie] is. (…) We weten precies hoeveel dollar winst we maken per advertentiedollar”, aldus Bezos in het jaar dat het advertentiemodel van Google nog in de kinderschoenen staat.

Naast een indruk van hoe internet tot stand is gekomen, bestaat de MOOC ook uit meerdere colleges over beveiliging en versleuteling. De docent legt op een begrijpelijke manier uit hoe versleuteling werkt en geeft geinige opdrachtjes om zelf geheime codes te kraken. Ook geeft Severance een aantal praktische tips.

Zo weten de meeste internetgebruikers inmiddels wel dat je verschillende wachtwoorden moet gebruiken voor verschillende diensten. Maar hoe weet je nu of het bedrijf wiens diensten je gaat afnemen, het niet te makkelijk maakt voor cybercriminelen? Een bedrijf hoort het wachtwoord dat je hebt bedacht te coderen met een zogeheten hash-algoritme en de uitkomst van die codering opslaan, niet het wachtwoord zelf. Bij het invoeren van je wachtwoord berekent de dienst opnieuw de uitkomst en controleert die met de opgeslagen code. Als kwaadwillenden de database inzien, vinden ze niet de wachtwoorden van de gebruikers, maar de gecodeerde wachtwoorden.

Dr. Chuck legt uit hoe je kunt controleren of een bedrijf deze regel braaf volgt. Nadat je een profiel hebt aangemaakt, moet je meteen daarna doen alsof je je wachtwoord bent vergeten. Een bedrijf dat je vervolgens per e-mail je wachtwoord stuurt, heeft dit dus kennelijk ergens opgeslagen. Vertrouw dus alleen een internetdienst die bij een vergeten wachtwoord een link stuurt waarmee je een nieuw wachtwoord kunt aanvragen. Of gebruik een onzinwachtwoord dat je nergens anders gebruikt.

Zo zit Internet History, Technology and Security boordevol interessante feitjes en tips die iets meer inzicht bieden in dat internet waar we dagelijks gebruik van maken.