Steeds gefaald. Weer proberen. Weer falen. Beter falen. Gelukt

Stanislas Wawrinka na zijn zege op Rafael Nadal. De (vertaalde) tekst van Samuel Beckett op zijn linker onderarm: ‘Altijd geprobeerd. Steeds gefaald. Geeft niet. Weer proberen. Weer falen. Beter falen.’ Foto AFP

‘Altijd geprobeerd. Steeds gefaald. Geeft niet. Weer proberen. Weer falen. Beter falen.’

Het citaat van de Ierse schrijver en dichter Samuel Beckett staat getatoeëerd op de linkeronderarm van tennisser Stanislas Wawrinka (28). De Zwitser weet wat zwoegen is, zwoegen in de schaduw van zijn landgenoot en beste tennisser aller tijden, Roger Federer. Dan is niets wat je doet inderdaad ooit goed genoeg.

Gisteren trad Wawrinka eindelijk uit de schaduw van Federer. Hij won de finale van de Australian Open door de Spanjaard Rafael Nadal – die veel last had van zijn rug – in vier sets te verslaan: 6-3, 6-2, 3-6 en 6-3. De Zwitser rekende in Melbourne als eerste tennisser ooit op een grandslamtoernooi af met Nadal én Novak Djokovic.

Lange tijd wonnen alleen Federer, Nadal, Djokovic en Andy Murray grandslamtoernooien. Sinds Roland Garros in 2005 wist alleen Juan Martin Del Potro op de US Open in 2009 een hoofdprijs van dit viertal weg te kapen.

Het werkte verfrissend om weer eens een ander gezicht met de beker in zijn handen te zien. ‘De grote vier’ legden de afgelopen tien jaar de lat zo hoog dat de rest van het deelnemersveld bij voorbaat kansloos was. Ook Wawrinka leek tot een generatie tennissers te gaan behoren die genoegen moest nemen met overgebleven kruimels op kleinere toernooien.

Vijf toernooizeges sprokkelde hij tot gisteren bij elkaar, allemaal van de kleinste ATP-categorie. Nooit meer dan één per jaar. Dat is Wawrinka, de geblokte hardhitter met pokdalige huid en baard van een paar dagen.

Liefhebbers smullen van zijn enkelhandige backhand, een van de weinige overeenkomsten met Federer. Maar voor de rest, tot voor kort: leuke toptwintigspeler. Niet zo groot (1 meter 83), meer het lichaam van een voetballer. Zijn status als die andere Schweizer heeft hij altijd met zelfspot gecultiveerd.

Expositie over James Bond hielp hem

Wawrinka speelde de afgelopen veertien dagen in Melbourne het beste tennis uit zijn loopbaan, die twaalf jaar geleden begon. In de kwartfinales van de Australian Open doorbrak Wawrinka een enorme barrière door titelverdediger Djokjovic in een zinderend gevecht van vijf sets te verslaan. Desondanks ging hij gisteren als underdog de finale in tegen Nadal.

De cijfers voorafgaand aan de eindstrijd waren niet best voor Wawrinka. Ze stonden twaalf keer eerder tegenover elkaar. Twaalf keer was Wawrinka kansloos geweest. Stan the Man wist zelfs niet eens een set af te snoepen van de nummer één van de wereld. Toch was het vertrouwen bij Wawrinka – zoon van een Duitse vader en een Zwitserse – groot. In aanloop naar de finale had hij een dag langer rust dan Nadal. Wawrinka zocht ontspanning door in Melbourne een expositie van vijftig jaar James Bond te bezoeken.

Wawrinka heeft in de loop van de tijd leren relativeren, zegt hij. Als vader van een dochtertje staat hij als tennisser anders in het leven. Zo vertelde hij vorige week op het centercourt dat zijn kind steeds hoopte op een nederlaag van hem. Wawrinka zou dan eerder thuis zijn. De tennisser kon er zelf om lachen. Naar eigen zeggen is zijn leven in balans en staat hij met plezier op de baan. Wawrinka raakt niet meer onder de indruk als hij op een baan voor vijftienduizend mensen moet spelen.

Wawrinka heeft een groot deel van zijn succes te danken aan zijn coach, de Zweed Magnus Norman. Sinds april vorig jaar werkt hij samen met de voormalige nummer twee van de wereldranglijst.

Wawrinka stapte tegen Nadal de baan op met een gevoel dat hij niets te verliezen had. Hij speelt al sinds zijn 22ste in de (sub)top van het internationale tennis. In het verleden lukte het nooit op op de grandslamtoernooien. Onder leiding van Norman veranderde dat. Vorig jaar verraste Wawrinka vriend en vijand met een plaats in de kwartfinale op Roland Garros en een plek in de halve eindstrijd op de US Open.

Zijn grootste zege haalde hij op de Olympische Spelen van Beijing (2008). Aan de zijde van Federer veroverde hij een gouden medaille in het dubbelspel. En nu de stunt in Melbourne. Overal en altijd stond hij in de schaduw van zijn grote vriend Federer. Het lag niet voor de hand dat hij hem ooit nog eens zou overschaduwen. Maar nu is het zover, op de nieuwe wereldranglijst die vandaag uitkomt, is hij Federer voorbij.