Ledencertificaten van Rabobank voorzichtig hoger bij beursdebuut

De 86-jarige Cor Martens, een van de eerste particuliere houders van ledencertificaten, slaat op de gong voor de eerste notering van de certificaten. Foto Olivier Middendorp

Vandaag was het feest voor de leden van de coöperatieve Rabobank. De ledencertificaten kregen een eigen notering op de Amsterdamse beurs en de koers ging voorzichtig met 5 procent omhoog. Maar achter het feestje zit een ander verhaal. Vrijdag kondigde de oorspronkelijke boerenleenbank opnieuw massaontslag aan, op weg naar een „efficiëntere, moderne” bank. Sommige leden zien het einde van een tijdperk.

1 Wat zijn ledencertificaten?

Rabobank-certificaten zijn een bijzonder soort beleggingsproduct. Voor beleggers zijn het achtergestelde obligaties. Een lening die ze Rabo verstrekken in ruil voor een aantrekkelijke, vaste rente van 6,5 procent. Voor Rabo zelf werken ze juist als aandelen. Het geld dat ermee wordt opgehaald, telt mee als eigen vermogen. Omdat Rabo geen beursnotering heeft, zijn de certificaten een cruciale manier om aan kapitaal te komen. De andere manier is via ingehouden winst. Maar die staat onder druk. Oorspronkelijk mochten alleen leden certificaten kopen, nu kan iedereen dat. Rabo heeft nu voor 5,9 miljard euro aan certificaten uitstaan. Het achtergestelde karakter houdt in dat bij een eventueel faillissement een houder achteraan in de rij staat van schuldeisers. Een zeer risicovolle belegging, vandaar die hoge rente.

2 Is dat niet riskant?

Sommige leden vrezen van wel. Zij zien een nieuwe stap in de ontmanteling van de coöperatieve bank die Rabo decennialang was. Bij de aankondiging zei Bruggink echter dat het openstellen van de certificaten voor grote investeerders geen risico vormt voor wat betreft ongewenste invloeden. Omdat de certificaten geen aandelen zijn maar obligaties, hebben de houders geen stemrecht. Het coöperatieve model van de bank wordt om dezelfde reden niet aangetast. „De zeggenschap over de bank blijft voorbehouden aan de leden. Dat is een absolute garantie”, aldus Bruggink. Tegelijkertijd: grote geldschieters hebben altijd invloed.

3 Waarom doet Rabobank dit?

De bank heeft vers kapitaal nodig, om te groeien en om de buffers te verhogen, zoals toezichthouders eisen. Maar dat is moeilijk. Rabo heeft geen beursnotering en de winst staat onder druk. Dat belemmert de kredietverlening ook. Maar de directe aanleiding voor het besluit was dat leden vanaf begin vorig jaar stukken begonnen te dumpen. Ze maakten zich na de bankencrisis op Cyprus en de nationalisatie van SNS zorgen over de risico’s van de certificaten. Ook daar raakten houders van achtergestelde obligaties hun geld kwijt. Na de Libor-affaire werden nog meer stukken van de hand gedaan. Bruggink zegt dat Rabo vooral van dit probleem af wil: onverwachts kapitaalverlies door onzekere leden.

4 Betekent dit dat Rabo binnenkort naar de beurs gaat?

De beursnotering van de certificaten is wel een ommekeer. Maar voorlopig is Rabobank nog wel een paar stappen verwijderd van een echte beursgang, zegt Martien van Winden, oprichter van beleggingsfonds Hoofbosch. „Rabo is nog steeds een rijke bank”, zegt hij. „Maar dat kan wel snel veranderen”. Volgens Van Winden is de winstgevendheid van banken in het algemeen structureel minder geworden sinds het uitbreken van de crisis. Als gevolg van kapitaaleisen en nieuwe regelgeving. „Financiële instellingen zullen in de toekomst nooit meer kunnen verdienen wat ze in het verleden hebben gedaan. Rabo is geen uitzondering.”