Gesprekken Syrië-top gaan nu over overgangsbewind

Bij de Syrische vredesconferentie in Genève buigen de onderhandelaars zich vanmorgen voor het eerst over de meest delicate kwestie van allemaal: een overgangsbewind voor het door oorlog verscheurde land.

Maar de verwachtingen van het overleg zijn niet hooggespannen. De oppositie wil onder geen beding dat de Syrische president Bashar al-Assad van zo’n overgangsbewind deel uitmaakt. Maar voor de Syrische regering, zo onderstrepen regeringsfunctionarissen, is een vertrek van Assad volstrekt onbespreekbaar.

VN-bemiddelaar Lakhdar Brahimi, die eind vorige week nog had betwijfeld of beide zijden wel met elkaar in één zaal zouden zijn te krijgen, toonde zich gisteren niettemin bemoedigd door de opstelling van de partijen. Volgens hem verliepen de besprekingen over humanitaire hulp gisteren in een sfeer van „respect en uitwisseling”.

Dat neemt niet weg dat beide zijden er nog niet in slaagden overeenstemming te bereiken over de toelating van humanitaire hulp voor de stad Homs. Daar wordt een groep verzetsstrijders in het oude centrum van de stad al maandenlang belegerd door het Syrische leger. De nood in de oude wijken, waar ook nog duizenden burgers verblijven, is volgens veel berichten hoog. Ook gisteren werd er weer gevochten in de stad.

De regering verklaarde zich gisteren bereid vrouwen en kinderen te laten vertrekken uit Homs. Voor vertrekkende mannen eiste het regime echter een lijst met namen. Dat stuit op verzet van de oppositie, die vreest dat het bewind van Assad die zal gebruiken om tegenstanders te arresteren en mogelijk ook te martelen. De Syrische regering op haar beurt beschuldigde de oppositie ervan burgers die wilden vertrekken tegen te houden.

De strijders in Homs verwerpen de voorwaarden van de regering en eisen dat de regeringstroepen het beleg van Homs helemaal opgeven. Zij zijn tegen een tijdelijk staakt-het-vuren.

Intussen hebben de Verenigde Staten hun „niet dodelijke hulp” aan gematigde verzetsgroepen hervat. Ruim een maand geleden werd die opgeschort, nadat strijders van aan Al-Qaeda gelieerde groepen zich meester hadden gemaakt van een aantal opslagplaatsen met door de VS geschonken hulp. De hulp gaat nu alleen naar ongewapende oppositiegroeperingen, via Turkije. Het gaat onder meer om ambulances, generatoren, voedsel en benodigdheden voor scholen.

Het Syrische verzet heeft de laatste maanden terrein moeten prijsgeven aan de Syrische regering, mede doordat verzetsgroepen met elkaar slaags raakten. Ook een adviseur van de Syrische regering, Bouthaina Shaaban, liet gisteren tegenover het persbureau Reuters niet na hierop te wijzen. Hij herinnerde eraan dat de huidige conferentie in Genève voortvloeit uit een akkoord tussen de grote mogendheden van juni 2012. „De situatie op het slagveld is veranderd. Wij veranderen in overeenstemming met wat deze realiteit vereist.” (AP, AFP, BBC)