Protestwet Oekraïne ingetrokken - oppositie weigert premierschap

De strenge protestwet in Oekraïne die mede aanleiding was voor de nog gewelddadiger protesten van de afgelopen week in het land wordt ingetrokken. Dat heeft president Viktor Janoekovitsj bekendgemaakt. Janoekovitsj zei ook dat oppositieleider Arsenij Jatsenjoek zijn aanbod heeft afgeslagen om premier te worden.

President Janoekovitsj (2e van links) in gesprek met oppositieleiders Jatsenjoek (3e van rechts), Klitsjko (2e van rechts) en Tjagnibok (rechts), vanavond in Kiev. Foto EPA / Andriy Mosienko

De strenge protestwet in Oekraïne die mede aanleiding was voor de nog gewelddadiger protesten van de afgelopen week in het land wordt ingetrokken. Dat heeft president Viktor Janoekovitsj volgens persbureau AP bekendgemaakt na afloop van een nieuwe onderhandelingsronde tussen president en oppositie vanavond. In een verklaring zei Janoekovitsj ook dat oppositieleider Arsenij Jatsenjoek zijn aanbod heeft afgeslagen om premier te worden.

In Oekraïne wordt al weken geprotesteerd tegen Janoekovitsj en zijn regering, maar de demonstraties verliepen lange tijd vreedzaam. Daar kwam ruim een week geleden verandering in toen de regering een wet invoerde waarin de vrijheid van meningsuiting en het recht op vrije vergadering werden ingeperkt. Janoekovitsj gaf na het oplaaiende geweld al aan de wetten te zullen aanpassen, maar heeft nu beloofd ze te zullen intrekken. De nieuwe wetten legden het demonstratierecht en de vrijheid van meningsuiting aan banden en maakten gevangenisstraffen tot vijf jaar mogelijk.

De partijen zijn het volgens onze buitenlandredacteur Hubert Smeets ook eens geworden over een amnestiewet die morgen in het parlement wordt behandeld. De regering wil wel dat die pas in werking treedt als alle bezettingen en barricades zijn opgeruimd. Minister Jelena Loekasj van Justitie dreigde vanmorgen nog dat ze de Nationale Veiligheidsraad zou vragen de noodtoestand uit te roepen als de bezetting niet wordt opgeheven.

Janoekovitsj bood Jatsenjoek zaterdag het premierschap aan in een poging de massale protesten tegen de regering te sussen. Oppositieleider Vitali Klitsjko kon wat Janoekovitsj betreft vicepremier worden. Jatsenjoek wees het aanbod niet direct af, maar zei zaterdag al wel dat de protesten door zouden gaan en leek weinig enthousiast over het voorstel. Nu is het officieel afgewezen.

SINDS EIND VORIG JAAR PROTESTEN

Er zijn al weken grootschalige protesten gaande in Oekraïne, die steeds gewelddadiger oplaaien. De protesten braken eind vorig jaar uit omdat Janoekovitsj weigerde een samenwerkingsovereenkomst met de Europese Unie te ondertekenen. In plaats daarvan zocht de president toenadering tot Rusland.

Bij de protesten zijn sindsdien al meerdere doden gevallen, al is onduidelijk hoeveel omdat regering en oppositie andere aantallen aanhouden. Janoekovitsj deed meerdere beloften, onder andere om zijn kabinet te herschikken. De demonstranten willen echter dat hij simpelweg aftreedt. Dat lijkt Janoekovitsj voorlopig niet van plan.