Wees geen slaaf van je smartphone

foto nrc fotodienst

Driekwart van de Nederlanders bezit volgens onderzoeksbureau Telecompaper een smartphone. Een doosje dat tot hetzelfde in staat is als een middelgroot mediabedrijf tien jaar geleden. Mobiel kantoor, filmstudio en zendmast in één. De hele dag door laten we onze bezigheden onderbreken door vragende smartphones en delen we wat we aan het doen zijn met de rest van de wereld.

Daar niet aan toegeven is nauwelijks een optie – meer dan de helft van de millennials, de generatie geboren tussen 1980 en de eeuwwisseling, lijdt onder de angst om iets te missen, volgens de onderzoeksafdeling van reclamebureau JWT. En in haar boek Status Update beschrijft wetenschapper Alice Marwick (Fordham University) hoe sociale media leiden tot een cultuur van narcisme en zelfpromotie. Je wordt gedwongen een edited self te creëren. Met achterlating van een spoor van persoonlijke informatie waar anderen mee aan de haal kunnen gaan (en dat doen ze).

Gelukkig is er een antwoord op de nadelen van smartphones en sociale media. Undersharing betekent dat je bewust minder van je persoonlijke leven deelt. Hiervoor hoef je niet je iPhone te verruilen voor een vintage Nokia of Facebook voorgoed vaarwel te zeggen. Door de technologie in je voordeel te gebruiken neem je weer zelf de regie over je digitale leven. Zo bestrijd je onrust en afleiding en win je bovendien je privacy terug. De tech-industrie biedt allerlei apps en hulpmiddelen om je digitale leven discreter en serener te maken.

Dus stel: je voelt je makkelijk buitengesloten als je er steeds op wordt gewezen dat anderen iets doen zonder jou, iets hebben wat jij niet hebt of iets kennen wat jij niet kent. Dit voedt de aandrang om te reageren met een imponerende selfie, Instagramfoto, tweet, Tumblrblog of Facebookpost. Je beteugelt die drift door updates en advertenties te ontwijken. Een stappenplan.

1. Schakel automatische meldingen uit

Schakel op je smartphone alle ongevraagde meldingen uit. Nieuwe apps vragen je bij de installatie of ze je zulke pushberichten mogen sturen. Zeg dan altijd nee. Via ‘instellingen’ kun je die functie uitzetten bij apps die je al hebt. Zorg ook dat sociale media je niet voor elke non-gebeurtenis een mail sturen. De websites unroll.me en notfiymenot.com kunnen je hierbij helpen.

2. Installeer een adblocker

Hoe meer je over jezelf prijsgeeft, hoe waardevoller je bent voor adverteerders. Advertenties weren kan door een adblocker in je browser te installeren. Bijvoorbeeld met Ad Block Plus (facebook.adblockplus.me), die als extraatje je Facebook rustiger maakt door irritante functies te blokkeren. Waarom zou je op elk moment van de dag willen weten waar je vrienden op Spotify naar luisteren?

3. Bundel je afleiding

Kies een vast moment op de dag om je online te laten afleiden. Zo krijg je genoeg mee van wat er in de wereld en onder je vrienden gebeurt, zonder dat het je leven overneemt. Met de browserextensie Stayfocusd kun je een limiet instellen voor de tijd die je besteedt op websites die je te veel bezoekt. Met apps als Pocket (getpocket.com), Readability en Instapaper kun je interessante artikelen opslaan om later terug te lezen in een opmaak met minimale afleiding.

4. Ontvolg opscheppers

Omzeil berichten van mensen aan wie je je ergert. Met name opscheppers zijn een bedreiging voor je geluk. Met de browserextensie Eternal Sunshine kun je ervoor kiezen bepaalde Facebookgebruikers volledig te verbergen, zonder dat zij er iets van merken. Pijnlijk ontvrienden is dan niet nodig.

Zodra je met succes je digitale afleiding hebt teruggedrongen, valt op dat de kring mensen met wie je werkelijk wilt communiceren een stuk kleiner is dan je dacht. Dankzij allerlei slimme sites en apps deel je jouw boodschappen alleen met mensen die het werkelijk iets aangaat. Zo word je meester over je persoonlijke data en ben je zelf geen stoorzender meer.

5. Kondig je nieuwe beleid van undersharen aan

Zomaar van de radar verdwijnen is geen goed idee. Laat weten dat je gaat undersharen en hoe je voortaan wilt communiceren. Zo kweek je begrip voor deze keuze en kun je anderen aansteken. Zet bijvoorbeeld in je e-mailhandtekening hoe vaak en op welke dagen je je e-mail checkt of beantwoordt. Ga je Facebook of Twitter minder gebruiken, laat dan in de vorm van een tweet of statusupdate een soort verhuisbericht achter waarin staat hoe en waar je bereikt wilt worden.

6. Bepaal wie je berichten ziet en hoe lang

Intieme filmpjes, incorrecte grapjes, doktersrecepten of laveloze partyfoto’s: veel dingen die je deelt zijn niet voor alle ogen bedoeld. Om die reden is SnappChat, waarbij berichten vanzelf verdwijnen, zo’n succes. Met de app Gryphn kun je kiezen hoe lang je boodschap zichtbaar blijft. Secretink.co verstuurt e-mails en sms’jes die zichzelf na lezing vernietigen. Berichtenapp Wickr belooft zelfs military grade encryption: „Het internet is voor eeuwig, je persoonlijke communicatie hoeft dat niet te zijn.”

7. Verhuis naar Path

Er is een op privacy gericht alternatief voor Facebook: Path. Dit is een reclamevrij sociaal netwerk met een maximum van vijftig vrienden. „Path is de plek waar ik mezelf niet redigeer om eruit te zien zoals anderen verwachten”, zegt een gebruiker op de site. „Ik ben hier de persoon die mijn echte vrienden en familie kennen.” Als dit je aanspreekt is er wel een inspanning nodig die haaks staat op je undersharing-voornemens: het overtuigen van vijftig vrienden om je op een onbekend sociaal netwerk op te zoeken.

8. Stuur eens een brief

Gebruik de gewone post. Je vrienden zullen je prijzen om je persoonlijke aandacht en originaliteit.