kort

Besluitvorming

Wijde pupil als iemand ‘ja’ gaat zeggen

De pupillen van mensen worden sterk wijder als ze vlak daarna bevestigend gaan antwoorden op een vraag en nauwelijks wijder wanneer ze ontkennend gaan antwoorden. De pupilverwijding is het grootst bij mensen die ‘ja’ zeggen, maar wel erg twijfelen over hun keuze. Dit schrijven onderzoekers van de Universiteit van Amsterdam deze week in PNAS. Ze lieten 28 proefpersonen beslissen of die, op het moment dat ze een geluid hoorden, een plaatje op het beeldscherm wel of niet héél kort hadden gezien. De pupillen verwijdden zich 0,1-1,5 seconde na het horen van het geluid. Het was al langer bekend dat de pupil groter wordt tijdens cognitief inspannende taken. Die pupilverwijding blijkt dus iets te vertellen over het besluitvormingsproces en is niet slechts het eindresultaat hiervan.

Klimaat

Effect afkoeling pas na 170 jaar merkbaar

Toen de laatste IJstijd op zijn einde liep, 12.850 jaar geleden, koelde het klimaat vreemd genoeg weer abrupt af. In die periode, de Jonge Dryas, daalde de temperatuur in enkele eeuwen 4 tot 6 graden. Dat is in ijskernen uit Groenland te zien. Maar de vegetatie in West-Europa veranderde pas 170 jaar later, dus 12.680 jaar geleden. Dat was uit onderzoek aan stuifmeelkorrels gebleken. In Nature Geoscience bewijzen Duitse klimaatwetenschappers deze week dat die vertraging geen meetfout is. Aan plantenresten van de bodem van het Meerfelder Maar in de Eifel was te zien dat het ook daar 12.850 jaar geleden al kouder werd. 170 jaar later werd het droger en verschenen planten die daaraan waren aangepast. Ze schetsen hoe het gegaan kan zijn: het landijs breidde zich uit, daardoor veranderde de golfstroom en werd droge wind aangevoerd.

Brazilië

Nieuwe rivierdolfijn ontdekt

Voor het eerst in honderd jaar is er een nieuwe rivierdolfijn beschreven. Biologen wisten al dat er zoetwaterdolfijnen in de Braziliaanse Araguaia-rivier leefden, maar uit DNA-onderzoek blijkt nu dat de dieren een aparte soort vormen. Dat schreven onderzoekers woensdag in PLOS ONE. Ze hebben de nieuwe dolfijn naar de rivier vernoemd: Inia araguaiaensis. De araguaiadolfijn heeft een bredere kop en kaken dan zijn naaste verwanten (Inia geoffrensis) uit de Amazone en Orinoco. De twee dolfijnensoorten leven apart sinds de Araguaia zijn loop verlegde, zo’n 2 miljoen jaar geleden. De biologen denken dat er een paar honderd tot 1.500 dolfijnen in de Araguaia leven.