Ik heb spijt van mijn keuze voor een studie filosofie

Spijt van de studiekeuze is een probleem, voor toekomstige studiekiezers, huidige studenten en afgestudeerden. Volgens een vorig jaar uitgevoerd onderzoek van EenVandaag zou 35 procent van de studenten, als ze het opnieuw mochten kiezen, een andere studie doen. Waar komt deze spijt vandaan?

Ten eerste richten jonge studiekiezers zich voornamelijk op de leuke aspecten van een studie – de behandelde materie, de stad, de (potentiële) medestudenten. Zij denken dat een brede, afwisselende studie een positief gegeven is, wat in schril contrast staat met werkgevers die juist om specialistische vaardigheden vragen. Het leren van een vak is uit de mode. Vaak doet een ‘wie dan leeft, wie dan zorgt’-mentaliteit de rest.

Dan zijn er de ouders. De wereld is voor sommigen van hen in een hoog tempo aanzienlijk veranderd. Soms hebben ze geen idee van een hogeschool of universiteit en noemen ze het – om het voor zichzelf begrijpelijk te houden – veelzeggend ‘school’ of ‘opleiding’. Het enige dat zij zich realiseren, is dat een opleiding belangrijk is voor het latere leven van de studiekiezer. Welke opleiding, dat is voor hen opmerkelijk genoeg van minder groot belang.

Ten derde zijn er de hogescholen en universiteiten. Het huidige financieringsmodel van het hoger onderwijs legt de nadruk op het aantal ingeschreven studenten. Het is dus zaak om zoveel mogelijk studenten binnen te halen. Zij zien zich genoodzaakt om in te spelen op de behoeften van kwetsbare studiekiezers. Het sluiten van massaopleidingen staat gelijk aan financiële zelfmoord; voor deze instellingen bestaat er geen impuls om kritisch om te gaan met toelatingen.

Tot slot maakte de overheid het volgen van een tweede studie na de eerste financieel gezien nagenoeg onmogelijk, door het collegegeld fors te verhogen voor diegenen die al een diploma op zak hebben. Slechte studiekeuzen kunnen om deze reden ook amper worden teruggedraaid.

Ik studeerde zelf filosofie en ik geef volmondig toe dat ik daar spijt van heb. Wijsheid komt met de jaren en bevindt zich niet in de boeken. Mijn boodschap aan de toekomstige studiekiezer is daarom ook: maak niet dezelfde fout als ik, maar wees bewuster en slimmer. Hanteer zinnige selectiecriteria en laat je niet alleen leiden door wat je leuk vindt. Ouders, ga in gesprek en gebruik het boerenverstand, dat is meestal al genoeg. En overheid, geef mensen de ruimte om slechte keuzen te herstellen. Niet alleen voor zichzelf, maar ook als waardevolle, omgeschoolde krachten voor de arbeidsmarkt.