Gemeenten: laat overheid wietproductie controleren

Nederland telt het grootste aantal hennepkwekerijen per hoofd van de bevolking in Europa. Volgens een schatting van netbeheerder Stedin ongeveer 40.000 – de kwekerijen variëren in grootte, van honderd wietplanten tot duizend of meer. Jaarlijks rolt de politie 5.000 kwekerijen op. De netbeheerder van Utrecht en Zuid-Holland houdt zich met wiet bezig omdat de kwekerijen meestal illegaal stroom aftappen. Dat kost geld en levert brandgevaar op.

Gemeenten proberen al jaren om greep te krijgen op de georganiseerde illegale teelt. Aanstaande maandag komt een groep wethouders en burgemeesters, waarschijnlijk zijn het er tientallen, met een manifest. Ze zullen verantwoordelijk minister Opstelten (Veiligheid en Justitie, VVD) opnieuw oproepen om experimenten met het controleren en reguleren van de teelt mogelijk te maken. Zij willen het gat tussen de gereguleerde verkoop van cannabis, en de verboden bevoorrading van coffeeshops dichten. Want als grip valt te krijgen op de ‘achterdeur’, zou ook de criminaliteit die met de productie van wiet gepaard gaat, volgens hen beter zijn aan te pakken.

Probleem is dat Opstelten niets van regulering wil weten. Vorig jaar liet hij gemeenten individueel hun plannen voor zulke gereguleerde teelt insturen. 26 gemeenten leverden een voorstel in. Utrecht wil wietclubs hun eigen hennep laten telen, Leeuwarden wil dat aan de coffeeshops overlaten. Geen van de plannen kon op Opsteltens goedkeuring rekenen. Hij erkent dat gemeenten last hebben van de hennepteelt en noemt de aanpak van de georganiseerde criminaliteit „topprioriteit”. Alleen tegen regulering heeft hij twee standaardargumenten: het biedt geen oplossing tegen de grote criminele netwerken, want die exporteren naar schatting 80 procent van hun productie. Bovendien is regulering volgens hem tegen internationale verdragen.

In de Tweede Kamer heeft de minister voorlopig steun. Een meerderheid van VVD, PVV en de christelijke partijen is tegen reguleren van teelt. D66, SP en GroenLinks zijn juist fanatiek voorstander en vinden dat voor- én achterdeur van de coffeeshop gereguleerd moeten worden. Sinds afgelopen vrijdag sloot ook de PvdA zich daar expliciet bij aan. Alleen lijkt dat een gratuit gebaar, als coalitiepartner VVD niet méé opschuift.

Sommige burgemeesters zeggen dat ze hoe dan ook met hun experimenten beginnen, met of zonder medewerking van Den Haag. Volgende week vrijdag, 31 januari, is er een ‘wiettop’ in Utrecht, waar de opties ongetwijfeld zullen worden besproken. Minister Opstelten heeft nog geen uitnodiging gekregen.