Buitenspel? Stop ermee!

De buitenspelval. Te zien: op het moment van aanspelen is de aanvaller (van De Graafschap) de verdediger (van FC Utrecht) gepasseerd.

Na een korte winterstop is vorige week de voetbalcompetitie hervat. Het seizoen waarin onze voetbalbond de tijdstraf bij een gele kaart introduceerde in amateurduels. Wat we daar ook van vinden, de KNVB staat in ieder geval open voor veranderingen van de spelregels. En dat werd tijd.

Nu onze voetbalbond eindelijk zover is, laten we dan alsjeblieft zo snel mogelijk afscheid nemen van de losse flodder in het arsenaal aan spelregels: buitenspel. Wat een zege(n) zou dat zijn. Er is geen spelelement dat op alle velden zo veel onrust, onduidelijkheid en onsportief gedrag veroorzaakt; waarmee een discussie hierover direct relevant is binnen het thema voetbalgeweld.

Het probleem met dit misbaksel is om te beginnen de moeilijkheidsgraad van de waarneming. Wat kun je van amateurs verwachten als de professionals al jaren smeken om technische hulpmiddelen? Deze ruimte voor interpretatie leidt onmiskenbaar tot (de schijn van) partijdigheid, met alle gevolgen van dien.

Voor de leken: op het niveau van het gros van de amateurvoetballers worden de wedstrijden geleid door clubscheidsrechters. Hun twee extra paar ogen langs de lijn zijn doorgaans wisselspelers van beide teams. Niet bepaald de garantie van neutrale arbitrage. En dan druk ik me zacht uit.

Niet geschikt voor publicatie

Als ‘coach’ van ons vriendenteam moest ik laatst weer eens de vlag ter hand nemen (vanwege een tekort aan wisselspelers). We speelden thuis tegen een concurrent voor het kampioenschap, in de reserve zevende klasse, zeg maar gerust de bodem van het zaterdagamateurvoetbal. Vlak voor tijd, bij een gelijke stand, brak hun snelle spits door. Vanuit buitenspelpositie. Hooguit een meter, maar buitenspel is buitenspel. Dus ik met die vlag omhoog, waarop onze clubscheidsrechter floot.

Wat ik toen allemaal naar mijn hoofd geslingerd kreeg, is niet geschikt voor publicatie. Maar ik onderging de verwensingen gelaten, ik was er niet verontwaardigd over, ik begreep het wel. Hoe vaak heb ik dit in ruim twintig jaar zelf niet meegemaakt? En waarom kon de tegenstander vertrouwen op mijn eerlijkheid, op mijn objectiviteit? Bovendien, misschien hadden ze wel gelijk, niets menselijks is mij vreemd. Misschien zag ik het wel verkeerd, de pass kwam van ver.

Wist u trouwens dat je volgens de oorspronkelijk regel al buitenspel stond als je de bal van achteren kreeg aangespeeld, zoals in het rugby?

Een bron van ellende

Voetballen zonder deze bron van ellende is een effectieve manier om de (ongewilde) invloed van de arbitrage op het spel in te perken. Niet alleen om iets te doen aan (de schijn van) partijdigheid op beslissende momenten, maar ook om die arme scheidsrechters te ontlasten – er is al zo veel om op te letten. Bovendien ligt het spel minder vaak stil en dat betekent minder gelegenheid voor interpretatie, discussie en escalatie. Maar ja, dan ‘kom je aan het spelletje’.

Maar hoe doen we dat op de trapveldjes, als we voor ons plezier spelen? Dan gebruiken we die onnatuurlijke regel helemaal niet. Omdat hij niet nodig is.

Afwijkende regels in de ‘recreatieve categorieën’ zijn overigens gebruikelijk. Naast de recent ingevoerde tijdstraf bij een gele kaart staat het de teams vrij hun spelers onbeperkt te wisselen. Ook typerend voor dit niveau: wedstrijden mogen zonder ‘assistent-scheidsrechters’ worden gespeeld.

Kortom, KNVB, verlos ons van deze bron van ellende. Natuurlijk zal het einde van de buitenspelregel geen einde maken aan het geweld op de amateurvelden. Net zoals in het verkeer kun je op het voetbalveld de verkeerde tegenkomen. Een dwaas die geen reden nodig heeft voor excessief geweld. Geweld in de samenleving kun je niet uitbannen. Niet met hogere straffen, niet met posters achter de ramen. En dus ook niet door aan spelregels te tornen.

Maar door het wegtrekken van deze angel uit het spel zullen allergische reacties vaker uitblijven en de gemoederen minder snel oplopen. En dat maakt misschien net, op die ene zaterdagmiddag, het verschil tussen een blauw oog en een fatale hersenbeschadiging.