Witte de With zet kunst in de etalage

As he hung (2009) van Raymond Pettibon op de tentoonstellingThe Crime Was Almost Perfect

Tot voor kort had Witte de With, het Rotterdamse centrum voor hedendaagse kunst, iets hoogdrempeligs. De toegangspoorten waren loodzwaar, de ramen aan de straatzijde zo hoog dat je moest springen om te zien wat er binnen gebeurde. En als je eenmaal binnen was, begon de lange tocht door het trapportaal naar de expositieruimtes op de tweede en derde verdieping, waar niet altijd even begrijpelijke kunst te zien was van opkomende internationale sterren.

Dat moest anders. De afgelopen maanden is het pand gerenoveerd. De ramen in de gevel zijn uitgediept tot straatniveau, de deuren schuiven nu automatisch open. Op de begane grond heeft Witte de With er een expositieruimte bij gekregen, waar ‘teasers’ komen van de exposities boven.

„Vooral ’s avonds, als de lichten aanblijven, is dat een mooie etalage”, zegt directeur Defne Ayas. „Ik hoorde laatst een voorbijganger zeggen: is dit de nieuwe Gucci-winkel? Het zou leuk zijn als we zo’n bijnaam kregen.”

Sinds 1990 organiseert Witte de With, een van de door het rijk gesubsidieerde presentatie-instellingen, toonaangevende exposities met internationale kunstenaars. Daarmee trekt de plek jaarlijks ongeveer 25.000 bezoekers. Ook onder vorige directeuren was de wens er al om uit te breiden. „Mijn voorganger Nicolaus Schafhausen wilde een extra verdieping op het pand plaatsen”, vertelt Ayas. „Maar dat bleek te duur.” Het budget voor de verbouwing bedroeg 460.000 euro, waarvan 225.000 door de gemeente is betaald.

Witte de With en TENT, de gemeentelijke kunstinstelling die de benedenverdieping huurt, delen nu de entreehal, waar een stoere stalen balie van het Berlijnse ontwerpbureau Studio Miessen is verrezen. Er is een educatieve ruimte voor schoolklassen gemaakt. Een nieuwe boekenwand doet dienst als boekwinkel en garderobe. „We doen het met beperkte middelen”, zegt Ayas. „Het is geen Rem Koolhaas-renovatie.”

Dat neemt niet weg dat Ayas grote ambities heeft met Witte de With. Voor de openingstentoonstelling The Crime Was Almost Perfect huurde ze een bekende curator in, de Italiaans-Braziliaanse Cristina Ricupero. Zij stelde een rijke tentoonstelling samen rond het thema misdaad, met 120 werken van ruim veertig kunstenaars. Onder hen grote namen als Pierre Huyghe, Raymond Pettibon, Douglas Gordon en Teresa Margolles.

De bovenverdieping van Witte de With is omgetoverd tot een soort plaats delict, waar lege kogelhulzen op de vloer liggen (een werk van Matias Faldbakken) en vervalste Vermeers en Modigliani’s hangen. In een vitrine ligt de boekencollectie van megafraudeur Bernard Madoff, op een veiling op de kop getikt door de Franse kunstenaar Julien Prévieux.

Stuk voor stuk zijn het prikkelende kunstwerken, die op toegankelijke wijze iets zeggen over onze maatschappij. Heel laagdrempelig eigenlijk, deze openingsexpositie.