Toen Hannibal nog stiekem smikkelde

Mads Mikkelsen speelt de jonge Hannibal Lecter in de ‘prequel’ Hannibal.

Het verhaal van Hannibal Lecter, de bekendste kannibalistische seriemoordenaar uit de filmgeschiedenis, rijpt zoals een mooie Chianti – de wijn die Lecter graag dronk als hij bijvoorbeeld de levertjes van zijn laatste slachtoffers opsmikkelde. En daarom kan er naast de rits films die al over het karakter is gemaakt, nog gemakkelijk een serie bij. Dat vinden de makers van de 13-delige NBC-reeks Hannibal. Deze week is in Nederland het eerste seizoen op dvd verschenen.

De serie over Lecter is een prequel. Hannibal ‘The Cannibal’ is nog niet door de politie ontmaskerd als moordend monster, zoals wel het geval is in de films gebaseerd op de romans van Thomas Harris. Lecter, met een vet accent vertolkt door de Deen Mads Mikkelsen, werkt als psychiater voor de FBI, moordt daarnaast naar hartenlust en smikkelt heimelijk van de ingewanden van zijn slachtoffers. Zijn met zorg bereide mensenvlees zet hij zijn gasten maar wat graag voor op chique gedekte tafels.

Ook een andere recente serie duikt in de voorgeschiedenis van een huiveringwekkende filmmoordenaar: Bates Motel (iedere zondag op BNN) vertelt het verhaal van Norman Bates, het karakter uit Alfred Hitchcocks horrorklassieker Psycho (1960). In Psycho is Norman Bates een volwassen man met een oedipuscomplex die een hotel runt en er bloederige nevenpraktijken op nahoudt. De film werd iconisch dankzij de douchescène van Janet Leigh, en als een van de meest toonaangevende slasherfilms uit de geschiedenis.

In Bates Motel is Norman een puistige puber met een ongemakkelijk kapsel. Zijn moeder Norma (Vera Farmiga) is springlevend, in tegenstelling tot in Psycho. Na de dood van vader Sam verhuizen Norman en Norma naar North Carolina, waar ze een motel openen. In de televisiereeks moet er duidelijkheid gecreëerd worden over de aard van Normans waanideeën zoals we die kennen uit Psycho. Hoe groeide de kneuzige Norman uit tot gevaarlijke gek?

Hannibal en Bates Motel sluiten aan bij andere recente series die in het verleden van beroemde film- of televisiepersonages graven. Onlangs verscheen ook The Carrie Diaries (Sex and the City in de jaren tachtig) en dit jaar volgen onder meer Better Call Saul (pre-Breaking Bad) en Gotham (pre-Batman). Ook de makers van Sons Of Anarchy en Game of Thrones lieten in interviews weten heil te zien in een voorgeschiedenis. Er gaan geruchten over een prequel van zombiereeks The Walking Dead.

De term prequel raakte in zwang toen de prequel-trilogie Star Wars werd aangekondigd in 1995. De drie films beschreven de voorgeschiedenis van de eerdere drie films. Dat was niet nieuw, maar omdat alle films kassuccessen waren, werd er veel over bericht in de media. De prequel is (net als de sequel) een manier om film- en televisiehits verder uit te melken. Niet zo vreemd dus dat, nu televisieseries aan populariteit toenemen, er wordt geëxperimenteerd met de vorm.

Die veelzeggende onverschillige blik

Prequels liften mee op het succes van populaire film- of televisiehelden en kunnen daarom garant staan voor een groot publiek. Tegelijkertijd kampen ze met torenhoge verwachtingen die moeten worden waargemaakt. Het succes van Hannibal-films The Silence of the Lambs, Hannibal en Red Dragon was grotendeels te danken aan het sublieme acteerwerk van Anthony Hopkins. Hij zette Hannibal neer als kristalheldere gek en onverklaarbare charmeur. Zijn vertolking bezorgde de kijker kippenvel, zelfs vanachter tralies. Hoe bokst Mads Mikkelsen daar tegenop? Zijn Hannibal is aanzienlijk ingetogener. Vooral in de eerste afleveringen is het voor de kijker vaak raadselachtig wat er omgaat in het hoofd van moordenaar. Hij is ongewoon onverschillig, maar niet niet zo huiveringwekkend als de Hannibal van Hopkins.

Bates Motel probeert afstand te nemen van Psycho door het verhaal in het heden te plaatsen: de tieners luisteren naar iPods en dansen tijdens red cup parties op geautotunede hiphop. Dat helpt iets, maar toch kun je moeder Norma niet zien zonder te denken: binnenkort ben je dood. Hoeveel seizoenen zullen Hannibal en Norman het uithouden voordat ze geconfronteerd worden met hun reeds bepaalde lot?