Het is groen en het kijkt je dreigend aan

Omarm je vrees, dat is kort samengevat de houding van het grote bedrijfsleven in Davos waar het de technologische revolutie betreft. Kansen zijn er zat, en groene voornemens worden door de toepassing van technologie daadwerkelijk omgezet in daden. Mits het winstgevend is, want aandeelhouders zijn ook ‘stakeholders’. Zie de circular economy, waar gepland hergebruik van materiaal en afval een oplossing moet worden voor het simpele feit dat de aardbol straks geen negen miljard mensen aankan. Zeker niet wanneer die het consumptiepatroon en de footprint; hebben van de gemiddelde westerling.

Winstgevend? McKinsey schatte onlangs dat er 700 miljard dollar (550 miljard euro) aan potentiële winst te maken is. Dat lijkt meer dan het is, overigens, tegen de achtergrond van de omvang van de wereldeconomie, maar dat het dus rendabel kan zijn is meer dan welkom. Zoals iemand hier in Davos het fraai samenvatte: in de natuur is het afval van de een de grondstof voor de ander. In de menselijke cultuur begraven we of verbranden we het. De Wereldbank wijst er op dat de hoeveelheid afval in 2025 met 70 procent gestegen zal zijn, met veruit de grootste toename in de opkomende landen. In het rapport What a waste: a global review of solid waste management stelt de organisatie dat de kosten omhooggaan van 205 miljard dollar per jaar naar 375 miljard dollar. Een probleem dat wellicht winstgevend kan worden voorkomen.

Maar niet alle innovaties leveren het grote bedrijfsleven meteen wat op. De andere grote trend, de sharing economy, van het onderlinge vakantiehuisverhuur van Airbnb tot het Zipcar dat mensen auto’s laat delen, is bedreigender. Het niet langer ongebruikt laten van spullen die in die tijd net zo goed door anderen kunnen worden gebruikt is vanuit een groen perspectief uiterst nuttig. Maar het betekent dat er minder nieuw spul nodig is. Hier openbaart zich eenzelfde kwestie als bij Ebay of in Nederland Marktplaats. Goed voor de consument, een ‘uitdaging’ – zoals dat hier heet – voor grote ondernemingen. Tijdens een hoorzitting voor het Amerikaanse Congres zei hoogleraar Philip Auerwald van de George Mason universiteit het puntig: Intercontinental Hotels heeft er 62 jaar over gedaan om 100 procent eigenaar te worden van 650.000 hotelkamers. Airbnb deed er vijf jaar over om nul procent eigenaar te worden van 500.000 accommodaties.

Hoe reageren de gevestigde concerns op de snelle, wendbare start-ups die de deeleconomie uit de grond stampen? Gisterochtend zei een topman, die verder niet genoemd kan worden, dat spullen door de economie van het delen ook sneller slijten. Erg overtuigend klonk het nog niet.