‘Het ging zo vlug, je kon niets doen’

Bevroren bluswater heeft het bejaardentehuis bedekt met een ijslaag die op sommige plekken 30 centimeter dik is. Het breken van het ijs moet voorzichtig gebeuren, uit respect voor potentiële slachtoffers. Foto AP

Bij een felle, uitslaande brand in een bejaardentehuis in de Canadese provincie Quebec zijn woensdagnacht vermoedelijk meer dan dertig ouderen om het leven gekomen. Volgens ooggetuigen werd een vleugel van het complex binnen een uur in de as gelegd. Enkele ouderen zochten toevlucht op balkons, maar reddingswerkers slaagden er niet in hen te bevrijden door de intensiteit van het vuur. „Niemand begrijpt wat er gebeurd is”, zei Yvan Lévesque, een restauranthouder in het dorp, tegen de Canadese omroep CBC. „Het ging zo vlug, je kon niets doen.”

Vijf doden zijn geborgen en bijna dertig mensen werden vannacht nog vermist: de meesten van hen bejaarden die slecht ter been waren, of dement. Twintig inwoners van het tehuis hebben de brand overleefd.

De oorzaak van de brand in L’Isle-Verte, een plaatsje van ongeveer 1.500 inwoners zo’n 200 kilometer ten noordoosten van Quebec-Stad, is onduidelijk. Het vuur begon even na middernacht en zette in korte tijd een hele vleugel van het tehuis, La Résidence du Havre, in lichterlaaie. De oudere vleugel van het gebouw van drie verdiepingen was van hout en beschikte niet over een sprinklerinstallatie.

De meeste bewoners waren ouder dan 85 jaar en zeer slecht te been. „Iedereen riep om hulp”, zei Arnaud Côté, een 84-jarige bewoner, die drie anderen naar buiten hielp. „Ik ging de gang op vanuit mijn kamer en hoorde het alarm. Er was veel rook. Ik heb mijn buren wakker gemaakt. Ik riep: er is brand, we moeten weg!”

Bestrijding van de brand werd bemoeilijkt door extreme vrieskou, met temperaturen van 20 graden onder nul en een gure wind, die het vuur aanwakkerde. Brandslangen bevroren, en brandweerlieden moesten elkaar in hoog tempo afwisselen om onderkoeling te voorkomen. Bevroren bluswater heeft de restanten van het tehuis, en de directe omgeving, bedekt met een laag ijs van 30 centimeter dik op sommige plaatsen. Daardoor is het moeilijk om te beginnen aan het onderzoek naar de toedracht van de brand, aldus een woordvoerder van de politie van Quebec. „Als we naar binnen gaan om mogelijk de mensen eruit de halen die binnen waren, zullen we voorzichtig te werk gaan”, zei Guy Lapointe. „We moeten ijs breken, dat willen we op een respectvolle manier doen tegenover de potentiële slachtoffers.”

De brand in L’Isle-Verte is de tweede grote ramp in Quebec in korte tijd. In juli ontspoorde een trein met ruwe olie in het dorp Lac-Mégantic. Bij de explosies en vuurzee kwamen 47 mensen om en werden 30 gebouwen verwoest. Net als in Lac-Mégantic kent iedereen in L’Isle-Verte wel een of meer slachtoffers.

In Canadese media wordt nu gedebatteerd over de veiligheid van bejaardentehuizen, met name als er brand uitbreekt. Niet overal zijn sprinklerinstallaties verplicht – in Quebec pas sinds 2000, maar niet met terugwerkende kracht voor tehuizen die voor dat jaar zijn gebouwd. De in de as gelegde vleugel van La Résidence du Havre dateerde van 1997.