Even treedt Stanislas uit schaduw grootste Zwitser aller tijden

Altijd geprobeerd. Steeds gefaald. Geeft niet. Weer proberen. Weer falen. Beter falen.

Het is alsof Samuel Beckett dichtte over een toptennisser uit Zwitserland in de tijd van Roger Federer. Het is nooit genoeg wat je doet, maar toch ga je door met leven en trainen. Niet voor niets staat de strofe getatoeëerd op de linkeronderarm van Stanislas Wawrinka (28). De Zwitser weet wat zwoegen is, zwoegen in de schaduw van zijn landgenoot en beste tennisser aller tijden. Dan is niets wat je doet inderdaad ooit goed genoeg.

Wellicht treedt ‘Stanimal’ Wawrinka dit weekend voor even uit de schaduw van zijn vriend en incidentele dubbelpartner Federer. Gisteren plaatste hij zich in Melbourne ten koste van de Tsjech Tomas Berdych voor de finale van de Australian Open. Het is de eerste grandslamfinale voor de Zwitser, wiens grootste succes de gouden medaille was bij de mannendubbel op het Olympische Spelen in Beijing (2008). Uiteraard: met Federer.

Vorig jaar was Wawrinka al even dicht bij een mijlpaal toen hij begin november Federer tot op één plaats genaderd was op de ATP-ranking. Hij achtste, Federer zevende. Nooit was het verschil tussen de twee zo klein. En Wawrinka, eeuwig Zwitsers nummer twee, zal Federer voorbijgaan als de grootmeester vanmiddag Nederlandse tijd van Rafael Nadal zou hebben verloren. Dat was bij het ter perse gaan van deze krant nog niet bekend. Als Wawrinka de finale wint zondag, schiet hij sowieso de 32-jarige Federer voorbij op de wereldranglijst.

Wawrinka weet dat hij nauwelijks kans maakt in de finale. Van Federer won hij één keer, tegen dertien nederlagen. Dat was in 2009 in Monte Carlo, vijf dagen nadat Federer getrouwd was. De Spanjaard Nadal stond Wawrinka zelfs nog nooit een set af en staat 12-0 voor. Vijf toernooizeges sprokkelde hij tot dusver bij elkaar, allemaal van de kleinste ATP-categorie. Nooit meer dan één per jaar.

Dat is Wawrinka, de geblokte hardhitter met pokdalige huid en baard van een paar dagen. Liefhebbers smullen van zijn enkelhandige backhand, een van de weinige overeenkomsten met Federer. Maar voor de rest, tot voor kort: leuke toptwintigspeler. Niet zo groot (1 meter 83), meer het lichaam van een voetballer. Zijn status als die andere Schweizer heeft hij altijd met zelfspot gecultiveerd.

Wawrinka rekende in de kwartfinale van deze Australian Open ineens af met een obsessie door na veertien verliesbeurten op rij tegen de huidige nummer twee van de wereld, eindelijk eens van Novak Djokovic te winnen. De titelhouder eruit, spectaculair na een vijfsetter. Het was al de derde vijfsetter van Wawrinka in een jaar tijd tegen de elastieken Serviër. Eindelijk viel het de goede kant op.

Het toernooi in Melbourne begon voor Wawrinka met de uitverkiezing tot Zwitser van het Jaar, een eer die Fede ten deel viel in 2003. Hij heeft zijn beste tennisjaar achter de rug en hij dankte daar gisteren, na de gewonnen halve finale, vooral zijn Zweedse coach Magnus Norman voor. Sinds april vorig jaar werkt hij samen met de Roland Garros-finalist van 2000 en voormalig nummer twee van de wereld, die eerder ook de Zweed Robin Söderling tot grote hoogtes stuwde.

De samenwerking was meteen een succes. Wawrinka bereikte in mei de finale van het Masters-toernooi in Madrid. Daarna de kwartfinale op Roland Garros, de halve finale op de US Open en de laatste vier World Tour Finals in Londen, afgelopen november. Dit alles juist in het jaar waarin tennisfans het begin van de aftakeling van Federer bespeurden.

Er kon kennelijk maar een Zwitser tegelijk sterk zijn, zoals ook het glorieuze decennium van Federer (2003-2013) naadloos aansloot op de korte maar hevige succesperiode van landgenote Martina Hingis. Tot deze week. Want ongeacht wat de opgeleefde Federer vandaag tegen Nadal heeft gedaan: een dubbel Zwitsers succes is de Australian Open 2014 sowieso al.