Een mooi nieuw vliegveld, maar helemaal niemand wil er heen

Vliegveld Lelystad moet de groei van Schiphol opvangen. Maar vliegmaatschappijen hebben weinig zin in een verhuizing. En de Tweede Kamer vreest dat een ‘Spaans’ spookvliegveld wordt aangelegd, bleek gisteren in de debat.

1 Waarom moeten reizigers straks naar Lelystad?

Schiphol mag maximaal 510.000 starts en landingen doen. Als de economie weer aantrekt, zal Schiphol dat snel bereiken, is de verwachting. Schiphol wil dan zakelijk vliegverkeer en overstappers behouden en vakantiegangers laten uitwijken. Deels naar Eindhoven, maar vooral naar Lelystad. Volgens prognoses zullen in 2016 zo’n 460.000 vliegtuigen Schiphol gebruiken. Dan moet Lelystad klaar zijn, is afgesproken. Daarom moet dit jaar worden beslist over alle belangrijke kwesties, zoals miljardeninvesteringen in de verlenging van de startbaan, uitbreiding van de terminal, en aanleg van extra wegen en spoor. Voor de zomer moet het Luchthavenbesluit gereed zijn, waarin de ontwikkeling van Lelystad wettelijk wordt vastgelegd. Uiterlijk maart komt Schiphol met het ondernemingsplan voor Lelystad.

2 Zullen maatschappijen ook echt verhuizen naar Lelystad?

Dat is de vraag. Beoogde kandidaten als Transavia, Easyjet, ArkeFly en Corendon lieten eerder weten daar helemaal geen zin in te hebben. Ze mogen niet ’s nachts vliegen, de startbaan is ook na verlenging te kort voor grote vliegtuigen en de faciliteiten zijn te beperkt. Nog vorige week schreef topman Steven van der Heijden van ArkeFly een brief, in het bezit van deze krant, aan staatssecretaris Mansveld (Infrastructuur, PvdA). Van der Heijden ziet „geen mogelijkheden om vanaf Lelystad te opereren.” Dat kost ArkeFly „een structureel verlies van tientallen miljoenen per jaar”. Hij noemt het „geen rendabele operatie.” Schiphols probleem: maatschappijen kunnen niet worden gedwongen naar Lelystad te gaan, alleen ‘verleid’ door bijvoorbeeld aantrekkelijke tarieven.

3 Waarom zetten Schiphol en Mansveld dan toch door?

Mansveld denkt dat de maatschappijen dwarsliggen uit strategische overwegingen. In een brief aan de Kamer schrijft ze dat „luchtvaartmaatschappijen zich nu nog niet willen committeren. Dat begrijp ik, gelet op hun huidige positie op Schiphol en hun onderhandelingspositie.” Ook de Schiphol-directie denkt dat. Maatschappijen plannen op de korte termijn en pas een of twee jaar van tevoren nieuwe routes bekendmaken. „Wij zijn dan ook niet in staat nu al te specificeren welke maatschappijen en in welke omvang gebruik zullen gaan maken van Lelystad Airport”, schrijft de directie aan het ministerie. Lelystad moet jaarlijks 25.000 vluchten afhandelen om rendabel te zijn.

4 Krijgen we straks een spookvliegveld waar niemand vliegt?

Dat is de grote angst van de Kamer. Kamerlid Dion Graus (PVV) vreest een tweede Betuwelijn-debacle: „Lelystad gaat één grote mislukking worden.” Hij wil eerst een hoorzitting. Sander de Rouwe (CDA) sprak gisteren over een „fata morgana.” De VVD vindt ook dat de tijd begint te dringen. Maar Ton Elias vindt het „nog te vroeg om over doemscenario’s na te denken.” Intussen groeit het verzet in Flevoland, waar bewoners geluidsoverlast vrezen. Het is een kip-ei-discussie, zeggen betrokkenen: investeer je nu in een vliegveld met het risico dat er straks geen interesse in is? Of wacht je eerst de belangstelling af maar ben je te laat met alle voorbereidingen?