De vijf inkopers van vlees

De macht van de supermarkten in onze lange voedselketen is groot en extreem geconcentreerd. Voor vlees bijvoorbeeld bepalen vijf category-managers voor ons of er duurzame hamlappen, biefstukken en vegaburgers (5 tot 8 keer duurzamer dan vlees) in de koeling liggen – of niet.

De extreme concentratie van inkoopmacht komt vooral door de schaalvergroting in de supermarktbranche. De 65.000 boeren in Nederland leveren aan 6.500 levensmiddelfabrikanten, die aan 1.500 toeleveranciers en die weer aan de vijf inkoopafdelingen van AH, Jumbo, Lidl, Aldi en Superunie. De laatste koopt in voor alle andere 21 Nederlandse supermarktformules.

Per inkoopafdeling is er uiteindelijk één iemand eindverantwoordelijk voor de inkoop en verkoop van vlees: de category-manager. Nou willen die category-managers natuurlijk ook het beste voor het milieu. Maar ze luisteren vooral ook goed naar hun klanten. En juist die klanten zitten gevangen in ‘de macht der gewoonte’. Boodschappers lopen hun vaste route langs de schappen en pakken de bekende producten om een van de tien maaltijden te koken die ze meestal koken.

Volgens onderzoekers van het Planbureau voor de Leefomgeving heeft de ‘macht der gewoonte’ van burgers eigenlijk de meeste macht. Diezelfde onderzoekers ontdekten overigens ook dat je die macht der gewoonte goed kunt doorbreken. Daar heb je dan ook wel weer de category-managers voor nodig. Want die zijn als geen ander instaat ons te verleiden andere keuzes te maken. En gelukkig doen ze dat steeds vaker. Met kortingsacties, verrassende recepten en slimme reclame voor duurzame producten. Soms besluiten ze zelfs alleen maar de duurzamere variant aan te bieden! Zo vinden consumenten vanaf deze zomer in alle supermarkten uitsluitend duurzamer en diervriendelijker varkensvlees.