‘Dijsselbloem handelde adequaat’ - de belangrijkste uitspraken uit de persco

Onderzoekers van de Evaluatiecommissie Nationalisatie SNS Reaal (VLNR) Jean Frijns, Rein Jan Hoekstra en secretaris Bert Kreemers tijdens de presentatie van hun rapport. De commissie voerde in opdracht van de minister van Financien en van de raad van commissarissen van De Nederlandsche Bank dit evaluatieonderzoek uit naar het traject dat bijna een jaar geleden uitmondde in de nationalisatie van de bank en verzekeraar. Foto ANP / Bart Maat

De commissie die de nationalisatie van SNS Reaal heeft onderzocht, presenteert vandaag haar bevindingen. Het ministerie van Financiën en DNB hebben gefaald om de steeds groter wordende problemen rond SNS Reaal aan te pakken in de jaren voorafgaand aan de nationalisatie van de bank en verzekeraar.

De evaluatiecommissie is geleid door voormalig formateur Rein Jan Hoekstra en topfunctionaris Jean Frijns en werd vorig jaar maart ingesteld door minister Dijsselbloem (Financiën). Het handelen van het ministerie van Financiën en de Nederlandsche Bank zijn door de commissie geëvalueerd. Daarbij is ook gekeken naar of de toezichthouders al niet eerder hadden moeten ingrijpen, zoals bij de overname in 2006 van Bouwfonds Property Finance.

‘Giftige cocktail’

Over de overname van Property Finance, de vastgoedtak waaraan de bank uiteindelijk bezweek:

“Er is geen twijfel dat het een giftige cocktail was. Dat heeft uiteindelijk tot de ondergang geleid. Dat is door de bank zelf gedaan. DNB had geen goedkeuring mogen geven, maar we zeggen dat wel met the benefit of hindsight.”

Twitter avatar TomKreling Tom Kreling Au… DNB liet zich op alle niveaus leiden door het oordeel van SNS over de rechtvaardiging van de aankoop van Property Finance. #snsreaal
Twitter avatar TomKreling Tom Kreling Andere pijnlijke conclusie uit rapport Frijns. DNB maakte geen inhoudelijke inschatting van risico’s bij overname Property Finance #snsreaal

In 2009 was het nog mogelijk geweest om onderdelen van SNS te verkopen of te ontvlechten. Over een point of no return wil de commissie echter geen uitspraken doen:

“Die vraag valt niet te beantwoorden; we kunnen de geschiedenis niet laten lopen onder een andere veronderstelling. Maar wat kunnen we in de toekomst ervan leren? Bij staatssteun zou je strakker op een herstructureringsplan moeten zitten. Bij het afwikkelen is het mogelijk dat er dan additionele verliezen worden genomen. Dat is nu beter mogelijk dankzij de nieuwe bail-in instrumenten. Dat was in 2008 lastiger.”

Overheidscommissaris werkt niet

Over de rol van door de overheid aangestelde commissarissen, rept het rapport van een onmogelijke situatie. Ze zouden ineffectief geweest geweest zijn en als enige taak vanuit de overheid het beloningsbeleid van de bank hebben meegekregen.

“Wij hebben alleen geconcludeerd dat deze overheidscommissarissen die bij SNS werden neergezet naar aanleiding van de staatssteun en de voorwaarden die daaraan verbonden werden, die taak niet tot hun recht hebben laten komen. Wij adviseren om zo’n situatie te vermijden. Een commissaris zit mede voor de behartiging van de belangen van het bedrijf. Dat moet anders benaderd worden, want hij zit daar ook voor de Nederlandse overheid.”

Een trustee zou daar wel op kunnen toezien:

“Het begrip trustee is niet nieuw en staande praktijk bij de Europese Commissie. Hij bewaakt alleen maar de implementatie van het remedieplan, en kijkt namens de overheid of de instelling zich houdt aan de herstructurering. Er is nu geen trustee.”

Kosten lastig te berekenen

Zouden er inderdaad hogere kosten voor de samenleving zijn als er niks was gedaan?

“Het enige wat bekend wordt, zijn de uitgaven. Sommige scenario’s tonen weinig uitgaven, maar veel risico’s. En andersom. Veel publiek-private initiatieven waren duurder dan nationalisatie, omdat daar geen gebruik kon worden gemaakt van de bail in.”

Heeft minister Dijsselbloem alles gedaan toen hij als minister aantrad, in de aanloop naar de nationalisatie op 1 februari 2013?

“In de korte periode, de drie maanden dat hij was aangetreden, heeft hij adequaat gehandeld.”

Het rapport hele rapport is hier te lezen:

Het Rapport Van de Evaluatiecommissie Nationalisatie Sns Reaal