Oppositie Oekraïne stelt regering ultimatum - ‘sfeer uiterst gespannen’

Demonstranten dragen autobanden naar het centrale plein in Kiev die op de brandstapel worden gelegd. Foto Reuters/David Mdzinarishvili

De Oekraïense oppositieleiders hebben vannacht aangekondigd dat er een ultimatum geldt van 24 uur. Voor die tijd moet president Viktor Janoekovitsj nieuwe verkiezingen aankondigen, of de demonstraties zullen een stuk heviger worden.

Bij de geëscaleerde demonstraties in het land, die in november begonnen, zijn tot dusver drie doden gevallen. Op het Onafhankelijkheidsplein in de Oekraïense hoofdstad Kiev hebben duizenden mensen de nacht doorgebracht.

Vanochtend staan er, net als gisteren, stapels autobanden in brand in het centrum van Kiev. Demonstranten die vannacht in het centrum aanwezig waren zijn vannacht op de vuist gegaan met agenten, ondanks de oproep van de oppositieleiding aan de duizenden aanwezigen om geweld te vermijden. In de afgelopen dagen hebben demonstranten herhaaldelijk brandbommen en stenen gegooid naar agenten, die hierop reageren door traangas en rubberen kogels af te vuren.

NRC-correspondent Hubert Smeets is momenteel in Kiev aanwezig, en laat vanochtend weten dat de sfeer in het centrum ‘uiterst gespannen is:

“Op het Onafhankelijkheidsplein zijn nog altijd grote aantallen demonstranten aanwezig. Op verschillende plekken in het centrum staan barricades in brand en stijgt er rook op, maar dat geldt niet voor het plein. Op dit moment is er geen sprake van geweld op het plein, maar dat zou later op de dag heel goed wel kunnen gebeuren als het ultimatum afloopt. Het is nog rustig, maar de spanning is groot.”

Diverse online media hebben een livestream waarmee de demonstraties in Kiev te volgen zijn. Die tonen de rookwolken en groepen demonstranten. De Engelstalige Russische zender RT:
http://www.youtube.com/watch?v=BTJ8LvC_2qc

En hieronder de livestream van de Oekraïense tv-zender espreso:
http://www.youtube.com/watch?v=jrZcAsPKK74&feature=share

‘Terroristen zijn de straat op gegaan’

Premier Nikolaj Azarov liet gisteren weten dat de pro-Europese demonstraties tegen de regering ervoor hebben gezorgd dat “terroristen” de straat op zijn gegaan. Azarov waarschuwde dat alle “criminele handelingen” zouden worden bestraft. “Terroristen hebben tientallen mensen aangevallen”, zei hij:

“Ik laat nu officieel weten dat dit criminelen zijn die ter verantwoording moeten worden geroepen voor hun handelen.”

De gevechten tussen demonstranten en ordetroepen braken gistermorgen uit nadat de politie was begonnen met het ontruimen van barricades en een protestkamp in het centrum. Daarbij zijn verschillende betogers gearresteerd.

De demonstranten gooiden met molotovcocktails naar de politie. Die vuurde daarop terug met rubberkogels. Volgens sommige bronnen wordt er echter ook met scherp geschoten.

Volgens de openbaar aanklager had het derde lichaam dat gisteren werd gevonden meerdere schotwonden. De eerste dode zou ook zijn gevallen als gevolg van schotwonden. Een derde persoon zou zijn overleden nadat hij van grote hoogte naar beneden was gevallen.

Nieuwe demonstratiewetten in werking

Sinds eergisterenavond zijn in Oekraïne nieuwe wetten in werking getreden die het demonstratierecht en de vrijheid van meningsuiting aan banden leggen. Gevangenisstraffen tot vijf jaar zijn mogelijk. Belangrijke wetgeving wordt in Oekraïne van kracht op dezelfde avond als ze is gepubliceerd: in dit geval gisteren om middernacht.

De situatie in Kiev is via verschillende media live te volgen (zoals via deze site). Hieronder zijn de laatste ontwikkelingen bij het protestkamp in de buurt van het parlement te volgen.

Oplossing politieke crisis lijkt ver weg

In Oekraïne wordt al maanden gedemonstreerd. De protesten werden aangewakkerd door een besluit van president Viktor Janoekovitsj in november om een samenwerkingsverdrag met de EU niet te ondertekenen. In plaats daarvan zocht hij toenadering tot Rusland. Dagelijks zijn duizenden tot tienduizenden mensen op de been om hun ongenoegen te tonen over de nieuwe richting die Janoekovitsj voor het land heeft gekozen.

Een oplossing voor de politieke crisis lijkt niet binnen handbereik. Janoekovitsj weigerde gisteren met leiders van de oppositie in overleg te treden. Azarov gaf oppositieleiders vanochtend de schuld van het aanwakkeren van de demonstraties en het “destabiliseren” van het land.