‘Ministerie en DNB reageerden te laat en onvoldoende op problemen SNS’

Foto ANP / Lex van Lieshout

Het ministerie van Financiën en De Nederlandsche Bank (DNB) hebben van 2006 tot in 2012 te laat en onvoldoende gereageerd op de steeds groter wordende problemen bij SNS Reaal. Dat concludeert de commissie die de nationalisatie van de bank en verzekeraar onderzocht in haar vandaag verschenen rapport.

Te lang lieten de toezichthouders een noodzakelijke en ingrijpende herstructurering van de bank en verzekeraar over aan de top van het bedrijf zelf. De toezichthouders hadden zich volgens de commissie actiever met de problemen bij het bedrijf moeten bemoeien, zeker vanaf het moment dat SNS Reaal bij de jaarcijfers over 2010 een groot verlies van de vastgoeddochter bekendmaakte.

Pas in tweede helft 2012 neemt ministerie regie

Als de toezichthouders zich vanaf eind 2011 actiever met de problemen bij het bedrijf gaan bemoeien, duurt het nog een jaar voor de bank genationaliseerd wordt. Pas in de tweede helft van 2012 neemt het ministerie de regie over. Ook dat had eerder moeten gebeuren, meent de commissie. Het ministerie zou ook te laat contact hebben gezocht met de Europese Commissie.

De kritiek treft ook de in 2011 omgevormde centrale bank, waar de nieuwe president Klaas Knot aantrad en die juist wegens eerdere bankdebacles steviger zou gaan optreden. De evaluatiecommissie pleit vandaag daarom onder meer voor een “duidelijker bestuursvorm” bij DNB, “waarbij de president eindverantwoordelijk is en ook extern aanspreekpunt is voor het toezicht op financiële instellingen, naast zijn andere taken”.

Dijsselbloem koos al weken voor nationalisatie voor deze oplossing

De nationalisatie zelf is volgens de commissie goed verlopen. Pikant is dat minister Dijsselbloem (Financiën, PvdA) al weken voor de daadwerkelijke nationalisatie op 1 februari 2013 voor deze oplossing zou hebben gekozen. In een notitie die dag vraagt een ambtenaar:

“Volgens ons is onteigening de enige oplossing die resteert. Bent u hiermee akkoord?”

De minister heeft hierop “met ‘een krul’ aangegeven akkoord te zijn met onteigening”. Met de nationalisatie werd voor het eerst gebruik gemaakt van de nieuwe interventiewet, die de onteigening van de aandeelhouders mogelijk maakte.

De redding kostte de staat 3,7 miljard euro.

Lees hier de belangrijkste uitspraken terug uit de persconferentie van de commissie over de nationalisatie van SNS Reaal.

Lees hier de politieke reacties op het rapport.