‘Internet is een gift van God’, maar paus Franciscus waarschuwt ook

Paus Franciscus. Foto Reuters / Giampiero Sposito

Internet is een geschenk van God, zegt paus Franciscus. Waarom? Omdat het zo veel mogelijkheden biedt andere mensen te ontmoeten en daar solidair mee te zijn.

De paus schrijft dit in een brief ter gelegenheid van de Werelddag voor Sociale Communicatie, die voor 1 juni dit jaar gepland staat. Voorgaande pausen besteedden naar aanleiding van die dag ieder jaar in een brief ruim van te voren speciale aandacht aan de media. In veel opzichten bevat de brief vandaag van paus Franciscus dus een bekend refrein voor het Vaticaan. Mensen kunnen via de media, via internet, elkaar beter leren kennen.

Zo kunnen de media, in de breedste zin van het woord, bijdragen tot vrede, schreef paus Johannes Paulus II in 2005, aan het einde van zijn leven. Maar paus Franciscus zet wel duidelijk een eigen accent:

If we are genuinely attentive in listening to others, we will learn to look at the world with different eyes and come to appreciate the richness of human experience as manifested in different cultures and traditions. […] Effective Christian witness is not about bombarding people with religious messages, but about our willingness to be available to others “by patiently and respectfully engaging their questions and their doubts as they advance in their search for the truth and the meaning of human existence” (BENEDICT XVI, Message for the 47th World Communications Day, 2013).

Het Vaticaan moedigde priesters in 2010 aan om meer gebruik te maken van internet:

Benedictus en Johannes Paulus II waren bepaald geen luisteraars

Hij citeert hier zijn directe voorganger, zoals wel vaker, om de continuïteit met voorgaande pausen te onderstrepen. Maar iedereen weet dat Benedictus en Johannes Paulus II niet zulke luisteraars waren, maar eerder anderen de wet wilde voorschrijven – zoals Franciscus het noemt: andere bombarderen met religieuze boodschappen. Zo schreef paus Johannes Paulus II in 2002 over internet:

The Church approaches this new medium with realism and confidence. Like other communications media, it is a means, not an end in itself. The Internet can offer magnificent opportunities for evangelization if used with competence and a clear awareness of its strengths and weaknesses. Above all, by providing information and stirring interest it makes possible an initial encounter with the Christian message, especially among the young who increasingly turn to the world of cyberspace as a window on the world. It is important, therefore, that the Christian community think of very practical ways of helping those who first make contact through the Internet to move from the virtual world of cyberspace to the real world of Christian community. At a subsequent stage, the Internet can also provide the kind of follow-up which evangelization requires. Especially in an unsupportive culture, Christian living calls for continuing instruction and catechesis, and this is perhaps the area in which the Internet can provide excellent help.

Paus Johannes Paulus II verstuurt in 2001 een e-mail. Foto EPA / Massimo Sambucetti

Paus Benedictus XVI achter internet. Foto EPA

Waarschuwing Franciscus: niet blijven hangen in eigen gelijk

Dat is meer dan een accentverschil. Ook paus Franciscus schrijft dat goede communicatie mensen dichter bij elkaar kan brengen.

The walls which divide us can be broken down only if we are prepared to listen and learn from one another. We need to resolve our differences through forms of dialogue which help us grow in understanding and mutual respect. A culture of encounter demands that we be ready not only to give, but also to receive.

Paus Franciscus meest populaire persoon op internet:

Daarnaast schrijft paus Franciscus:

The variety of opinions being aired can be seen as helpful, but it also enables people to barricade themselves behind sources of information which only confirm their own wishes and ideas, or political and economic interests. The world of communications can help us either to expand our knowledge or to lose our bearings.

En dat is een impliciete waarschuwing, in het verleden niet vaak gehoord in het Vaticaan, om niet te blijven hangen in het eigen gelijk. Paus Franciscus zegt: internet is ook om naar anderen te luisteren. Waar voorgaande pausen zeiden: internet helpt om anderen naar ons te laten luisteren.