Column

Onze rijken zijn heel rijk, ook relatief gezien

We zijn er allemaal in vermogen op achteruitgegaan, blijkt uit nieuwe cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). In 2012 bedroeg het gezamenlijke vermogen van huishoudens (inclusief de nettowaarde van woningen) 1.166 miljard euro, en dat is minder dan de 1.910 miljard van 2011. En het is veel minder dan de 1.300 miljard die in 2008 op de teller stond.

De daling van de huizenprijzen is daar niet vreemd aan. Het goede nieuws voor de verdedigers van de egalitaire samenleving is dat ook de groepen met de hoogste inkomens erop achteruit gingen. De lasten lijken gelijk verdeeld. Maar interessanter is de verdeling van de rijkdom, en dan niet naar inkomen, maar naar vermogen. Kortom: hoeveel van het vermogen bezit de rijkste 10 procent van Nederland?

Daar valt egalitair Nederland door de mand: wie de cijfers van het CBS zelf doorrekent, vindt dat de rijkste 10 procent van Nederland maar liefst 61,2 procent van het vermogen bezit. Dat was in 2006 nog 57 procent.

En wat blijkt nog meer: alleen die rijkste 10 procent heeft zijn deel van het totale vermogen zien toenemen. Alle andere groepen (dus van de armste 10 procent, de op twee na armste, enz., tot en met de op een na rijkste 10 procent) hebben hun deel van het vermogen zien afnemen.

Nu was het wel bekend dat de vermogensverdeling in Nederland veel schever is dan de inkomensverdeling. Dat is in vrijwel elke westerse samenleving zo. Maar in Nederland neemt de scheefheid dus toe. En gezien de kennelijke verdeling binnen die rijkste 10 procent gaat dat ook bij de allerrijksten door. Sinds 2006 is in deze groep het gemiddelde vermogen sterker gestegen dan de mediaan (de middelste waarneming). Dat kan erop wijzen dat de vermogensverdeling binnen de rijkste 10 procent ook ongelijker geworden is. En gezien het feit dat aandelen het in 2013 veel beter deden dan woningen, kan de vermogensverdeling in Nederland ook vorig jaar nóg schever zijn uitgepakt.

Het zullen de ouderen zijn – is dan de voor de hand liggende conclusie. De babyboomers hebben weer goed voor zichzelf gezorgd. Die conclusie gaat niet helemaal op. Nieuw onderzoek aan de Duitse Universiteit van Bamberg (‘Wealth inequality in Europé’) geeft een verrassend beeld van de vermogensverdeling onder ouderen in Nederland. Die is, op Polen na, de meest ongelijke van Europa. De rijkste 5 procent van de Nederlandse 50-plussers bezit 42 procent van het vermogen.

De rijke oudere in Nederland bestaat, en hij of zij heeft het heel goed. Maar om daar de hele groep op aan te spreken gaat veel te ver. Het zou best weleens zo kunnen zijn dat de ongelijkheid juist het grootst is onder mensen op gevorderde leeftijd. Amerikaanse toestanden.