Het wezen van liefde, en van geluk wellicht

©

Echt heel verrassend kun je het verloop van Venus in fur moeilijk noemen. Toneelregisseur zet alles op alles om Venus im Pelz op de planken te brengen. Dat is een uit 1870 daterend verhaal van Leopold von Sacher-Masoch, pionier in sm-literatuur en de man die de perversie van het masochisme zijn naam gaf. Bij zoveel ijver vermoed je al snel dat de regisseur zelf een geheime wens heeft naar erotische onderwerping.

Het pleit dus zeer voor de regiekwaliteiten van Roman Polanski dat Venus in fur toch een erg leuke en zelfs spannende film is geworden. Er zijn slechts twee personages: de toneelregisseur Thomas, broos gespeeld door Mathieu Amalric, en een enigszins verlopen actrice die voor de dominante hoofdrol in het stuk auditie komt doen, eveneens zeer geslaagd vertolkt door Emmanuelle Seigner, de vrouw van Polanski.

Het is de film wel enigszins aan te zien dat het hier een voor film bewerkt toneelstuk betreft, van de Amerikaanse auteur David Ives. Verfilmde toneelstukken (Who’s afraid of Virginia Woolf, Vanya on 42nd street, Interview) is vaak een grote intensiteit eigen, al was het maar omdat deze formule uitnodigt tot het aanhouden van eenheid van plaats, als een huis clos waarin de film het helemaal van de interactie tussen de personages moet hebben. Dat Polanski als filmer in deze context gedijt, wisten we al van zijn Carnage (2011), een nachtmerrie voor twee echtparen in ontbinding die was gebaseerd op een toneelstuk van Yasmina Reza.

Venus in fur speelt in een theater, waar Thomas zojuist een onbevredigende auditie heeft gehouden voor een hoofdrol in de door hemzelf geschreven toneelbewerking van de 19de-eeuwse klassieker. Hij wil net naar huis gaan – zijn vriendin belt al of hij onderweg sushi kan meenemen – als zich een verlate kandidaat voor de rol aanmeldt, die dan ook nog Vanda heet, net als de vrouw van Sacher-Masoch. Zij behoort tot het soort vrouwen dat met een afwijzing geen genoegen neemt, en neemt het verloop van de auditie al spoedig geheel over.

Wat zich dan tussen beiden afspeelt, is niet zozeer een realistisch verhaal maar een overtuigende illustratie hoe zich uit een werkelijke situatie een zwaar beladen symbolische kan ontwikkelen, waarbij de echte wereld aan het eind volledig irrelevant is en wegvalt. Je hoeft geen voorkeur voor sadomasochisme te hebben om in dit mechanisme het wezen van de liefde, of wellicht zelfs van geluk, te ontdekken. Toch is Venus in Fur een uitgesproken geestige en luchthartige film gebleven.