Trekduif

Vogelbeschermers vragen elk jaar aandacht voor een soort waarvan de aantallen afnemen. Dit jaar is dat de spreeuw, waarvan de Nederlandse populatie in de afgelopen drie decennia met 60 procent is afgenomen. Hoewel de spreeuw niet voor uitsterven hoeft te vrezen, is de afname onbegrepen en juist daardoor zorgwekkend.

Mondiaal staat in 2014 een uitgestorven vogel centraal, de trekduif (Ectopistes migratorius), omdat dit jaar op 1 september de honderdste sterfdag van de laatst levende vertegenwoordiger van deze vogelsoort herdacht wordt. Het gaat hier om ‘Martha’ die haar 29-jarige leven sleet in de dierentuin van Cincinnati. Nog geen vijftig jaar eerder was Noord-Amerika bevolkt met miljarden trekduiven. Ze waren smakelijk en makkelijk te doden, en dat – in combinatie met ontbossing – werd ze noodlottig. ‘Het jaar van de trekduif’ gebruikt dit historische geval van uitsterven om gebieds- en soortbescherming te promoten.

Martha wordt bewaard in het National Museum of Natural History in Washington. Robert W. Shufeldt, die droog-wetenschappelijk over haar anatomie rapporteerde in Auk (1915: 29-41), werd tijdens de sectie sentimenteel toen hij was aangeland bij haar hart: „Ik bewaar het in zijn totaliteit [ … ] want met de laatste slag van dat hart stierf er weer een vogel voor de eeuwigheid uit.”