Syrië neigt naar genocide: leg een vliegverbod op

Het ontmantelen van chemische wapens in Syrië is goed maar haalt weinig uit: de chemicaliën veroorzaken slechts een fractie van het totaal aan slachtoffers. Dat blijkt ook uit het gisteren geopenbaarde rapport van drie voormalig internationale aanklagers over de systematische moord op 11.000 gevangenen door het Syrische regime. Er moet dus een andere oplossing komen.

Hulp aan de Syrische opstandelingen is mogelijk, maar door fragmentatie ontstaat het idee dat gekozen moet worden tussen extremistische islamitische organisaties en Assads troepen. Dan komt de gladgeschoren president in pak er waarschijnlijk alsnog mee weg.

Beter is om lessen te trekken uit de donkerste pagina’s van ons verleden. Genociden vinden niet plaats als een donderslag bij heldere hemel. Het is een langdurig proces dat voortkomt uit het natuurlijke verschil tussen ‘wij’ en ‘zij’ dat door een crisis wordt uitvergroot en uitgroeit tot een gevaarlijke situatie van ‘wij’ tégen ‘zij’.

Het Amerikaanse Genocide Watch heeft het genocidale proces ingedeeld in acht fasen, bedacht door voorzitter en politicoloog dr. Gregory Stanton. Dit model loopt van ‘categorisering’ naar ‘vernietiging’ tot de uiteindelijke ontkenning van genocide. Zodoende kunnen landen die risico lopen in kaart worden gebracht en wordt er bewustzijn gecreëerd.

Syrië werd in 2012 al ingeschaald op fase zeven. In deze fase vindt, na polarisatie en voorbereiding, de daadwerkelijke vernietiging van de door Assad beoogde bevolkingsgroep plaats. Vanaf de zomer van 2012 verschoof het geweld van Assads regime van enkele incidenten naar massale aanvallen op burgers. Vervolgens werden in de lente van 2013 niet alleen burgers op strategische plekken aangevallen, ook soennieten die in een gebied met een alawi-meerderheid woonden werden massaal vermoord. Het moorden door het Assadregime gebeurde nu op zo’n geroutineerde manier dat de contouren van het genocidale proces duidelijk zichtbaar werden.

Op 22 januari zullen er in het Zwitserse Montreux vredesbesprekingen plaatsvinden. Hoewel veel Syriërs geen hoop meer hebben op een helpende hand van het Westen, is er nog een uitweg uit deze droevige situatie: het genocidale proces kan volgens dr. Stanton op elk gegeven stadium nog gestopt worden. Aangezien de meeste doden vallen door Assads doelbewuste luchtbombardementen, is een no-flyzone van cruciaal belang. Het is dan ook onze taak als Nederlanders om druk uit te oefenen op onze overheid om zich proactief op te stellen tijdens de internationale besprekingen, met een focus op het instellen van een vliegverbod.

Genocidale structuren en processen zijn aantoonbaar aanwezig. Assad heeft nu drie jaar lang zijn bevolking kunnen terroriseren, zonder onze druk zullen dat er nog meer worden. Door een vliegverbod laten wij als internationale gemeenschap zien dat we ons wél het lot aantrekken van de Syrische opstandelingen die oprecht strijden voor vrijheid.