EC wil burgers en belangengroepen inspraak geven in vrijhandelsakkoord

Het hoofdkantoor van de Europese Commissie in Brussel. Foto ANP / Lex van Lieshout

Onder druk van maatschappelijke organisaties heeft de Europese Commissie toegezegd om burgers en belangengroepen meer inspraak te geven in onderhandelingen over een vrijhandelsakkoord met de Verenigde Staten.

Eurocommissaris Karel De Gucht (Handel) kondigde vanmiddag een openbare consultatieronde aan over een omstreden gedeelte van het verdrag, waarover Europese en Amerikaanse diplomaten nu onderhandelen. De omstreden passage gaat over investeringen. Gesproken wordt over een juridisch arbitragemechanisme (investor-to-state dispute settlement, of ISDS) waarmee Amerikaanse en Europese bedrijven hun gelijk kunnen halen bij geschillen met overheden over investeringen.

Zo’n vorm van supranationale arbitrage zal leiden tot oncontroleerbare macht van multinationals, zeggen critici. Niet-gouvernementele organisaties als Corporate Europe Observatory laken het geheime karakter van de onderhandelingen tussen EU en VS.

De ontwerptekst over investeringen zal begin maart openbaar worden gemaakt, zo kondigde De Gucht aan. “Mensen in de hele EU hebben dan drie maanden om te reageren”. “Deze beslissing volgt op ongekende publieke belangstelling in de onderhandelingen”, aldus De Gucht in een verklaring.

Corporate Europe Observatory, spreekt in een reactie van een “belangrijke overwinning van de campagnes van burgers”. Maar de organisatie voegt eraan toe dat “geheime onderhandelingen op veel andere terreinen doorgaan”.

Internationale onderhandelingen over handel vinden doorgaans achter gesloten deuren plaats.

Vorige maand schreef de organisatie SOMO (Stichting Onderzoek Multinationale Ondernemingen) in een opinieartikel in NRC Handelsblad: “Traditionele argumenten voor geheimhouding kunnen niet gelden voor het verregaande EU-VS verdrag”.