Thuis leuk doen verkoopt goed

Meiden zetten de camera in de hoek van hun slaapkamer en praten over make-up. Jongens filmen zichzelf terwijl ze grappen uithalen. Die video’s zetten ze op YouTube en zo maken ze een eigen videokanaal. Duizenden gebruikers wereldwijd verdienen zo meer dan 100.000 euro per jaar. Van de advertentie-inkomsten gaat iets meer dan de helft naar de particuliere videomakers, YouTube krijgt de rest.

Zo zou YouTube een nieuw type dotcommiljonairs scheppen, maar eigenaar Google wil niet exact vertellen hoeveel er wordt verdiend met de videokanalen. Liever benadrukt Tineke Meijerman, woordvoerder van Google Nederland, dat de succesvolste videomakers de status van superster hebben. Tegenwoordig zijn er zelfs bedrijven die bemiddelen tussen videomakers en adverteerders, zogenoemde Multi Channel Networks (MCN’s).

„Met een simpele webcamvideo kom je er tegenwoordig niet meer”. zegt Daan Sip, directeur van de Nederlandse MCN Social1nfluencers. Het Amsterdamse bedrijf heeft negentig videomakers onder contract staan. „De kwaliteit van de video’s ligt tegenwoordig erg hoog. Als YouTube-netwerk proberen wij de creators beter te maken. Bijvoorbeeld door trainingen te organiseren, persoonlijk advies te geven, maar vooral ook door hen te stimuleren om samen te werken.”

Voor deze diensten vragen MCN’s de videomakers in eerste instantie geen geld. „Pas als iemand na onze hulp aantoonbaar meer omzet maakt, brengen we een percentage van de extra inkomsten in rekening”, zegt Sip. „Daarnaast ontwikkelen we zelf reclames voor adverteerders, en koppelen deze aan geschikte videomakers.”

Adverteren op internet is aantrekkelijk, vooral om jongeren te bereiken, stelt Jonatan de Boer. Hij is directeur Nederland van Mediakraft, een van Europa’s grootste MCN’s. Mediakraft is sinds kort ook actief in Nederland. „Voor jongeren zijn digitale media al lang de belangrijkste media geworden. Zij wachten niet meer op content, maar zoeken iets direct op. De adverteerder kan zich op YouTube sterker op zijn doelgroep richten. Hij ziet ook precies hoeveel en welke mensen zijn reclames zien.” Deze vorm van adverteren is volgens De Boer voordeliger dan reclames op tv. „En dat terwijl video’s op YouTube vaak meer kijkers trekken dan een gemiddeld televisieprogramma.”

De medeoprichter van Social1nfluencers, Niels Verhoeven, benadrukt dat het niet meer uitsluitend gaat om de conventionele reclamespotjes en de banners rond het videoscherm. „Wij zoeken ook naar creatieve oplossingen, waarbij de videomaker op een interactieve manier het product in zijn of haar video opneemt.” Bijvoorbeeld door een flesje cola te drinken in een video? Nee. Dat is Verhoeven niet creatief genoeg. „Laatst lieten we jongens een nieuwe mobiele camerafunctie testen door er zelf een video mee te schieten, of meisjes een complete look creëren met make-up van een bepaald merk.”

Verhoeven is ervan overtuigd dat televisie als reclamemedium binnenkort zal worden overschaduwd door online video. „Veel grote merken zijn op dit moment actief aan het uitzoeken hoe zij de overstap kunnen maken van conventionele tv-commercials naar reclames op digitale kanalen zoals YouTube.”

Onderzoeker Daan Muntinga gelooft niet dat het zo’n storm zal lopen. Als promovendus aan de Universiteit van Amsterdam onderzoekt hij de rol van consumenten in de online marketing. „In principe figureren de particuliere videomakers op YouTube zelf ook als consumenten. Meisjes die een nieuwe lipstick testen of jongens die hun ervaringen met een nieuwe game delen bijvoorbeeld.” Volgens Muntinga zijn dit soort ‘consumentenreclames’ effectiever dan conventionele reclames, maar dan moeten ze wel authentiek zijn. „Zodra het publiek doorheeft dat de videomaker bewust reclame maakt, is het leuke er wel af.”

Een vernuftig marketingplatform dus, dat YouTube, maar als Tineke Meijerman van Google dit hoort, schiet ze bijna van haar stoel in de vrolijke Google-kantine. „Het is absoluut geen marketingplatform”, legt ze vriendelijk, doch met enige nadruk uit, „het gaat allemaal om creativiteit, om het creëren van een inspirerende omgeving.” Meijerman spreekt van een winwinwinwin situatie: de videomakers bouwen aan een mooie carrière, het publiek krijgt goede content, adverteerders vinden er efficiënte en goedkope reclamemogelijkheden en ondertussen wordt het video platform er alleen maar beter op.

Niet iedereen is te spreken over het verdienmodel. Jason Calacanis, die jarenlang een van de grootste videokanalen beheerde, brak een jaar terug met YouTube. Op zijn blog schrijft hij dat YouTube het haar videomakers onmogelijk maakte om zakelijk te groeien „YouTube is een geweldige plek om als videomaker een merk op te bouwen. Maar het is onmogelijk om als onderneming te floreren als YouTube altijd 45 procent van al je omzet krijgt.”