Taalverwerking zit toch echt in beide hersenhelften

De integratie van het horen van gesproken taal en zelf praten gebeurt door beide hersenhelften. Dat blijkt uit onderzoek waarbij Amerikaanse neurologen gedetailleerd de elektrische activiteit in de hersenen maten tijdens het luisteren en produceren van woorden. Het onderzoek staat in Nature van 16 januari.

De gangbare theorie van taalverwerking in de hersenen was altijd dat het begrip van taal gelokaliseerd is in het gebied van Wernicke, een regio in de temporale kwab van de linkerhersenhelft. De spraakproductie zou plaatsvinden in het gebied van Broca, ter hoogte van de slaap, eveneens aan de linkerzijde.

Tussen die gebieden in zouden de neuronen voor de waarneming van spraak zitten. Dat paste precies in de klinische waarneming dat mensen met een beroerte in de linkerhersenhelft soms lijden aan ‘geleidingsafasie’. Daarbij kunnen ze spraak nog wel verstaan, en zelf praten lukt ook nog, maar woorden nazeggen gaat dan niet meer. De gebieden van Wernicke en Broca functioneren bij hen nog goed, maar de verbinding tussen die twee is weggevallen. Schade op dezelfde plek in de rechterhersenhelft geeft geen nazegproblemen.

Toch vonden onderzoekers begin deze eeuw al aanwijzingen dat niet alleen de verwerking van taal, maar ook de integratie van begrip van taal en spraak in de rechterhersenhelft plaatsvindt. Dat was omstreden, maar de nieuwe Amerikaanse studie bevestigt dat nu.

De neurologen onder leiding van Bijan Pesaran van New York University maakten voor hun onderzoek gebruik van epilepsiepatiënten die in het kader van de behandeling van hun ziekte een serie elektroden direct op de hersenen geplaatst kregen. Daardoor kon met grote precisie de elektrische activiteit van hun hersenen worden gemeten tijdens verschillende taaltestjes. Ze moesten daarbij bestaande en niet-bestaande woordjes nazeggen terwijl hun hersenactiviteit werd gemeten.

Dat geeft een heel nieuw beeld van taalverwerking: het gebied voor taalbegrip beslaat de gehele temporaalkwab en het gebied waar de spraak zich vormt, het bestaat in beide hersenhelften en het wordt omzoomd door een gebied dat begrip en productie van taal integreert.