Taalverwerking zit in beide hersenhelften, niet alleen links

De integratie van luisteren en zelf praten gebeurt in beide hersenhelften. Dat blijkt uit onderzoek waarbij Amerikaanse neurologen de elektrische activiteit in de hersenen maten tijdens het luisteren en spreken.

De gangbare theorie was dat taalverwerking links in de hersenen gebeurde. Het begrip van taal is gelokaliseerd in het gebied van Wernicke, een hersendeel in de linkerhersenhelft, ongeveer boven de oren. De spraakproductie zou plaatsvinden in het gebied van Broca, eveneens aan de linkerzijde, maar ongeveer vijf centimeter naar voren. Tussen die gebieden in zouden de neuronen voor de waarneming van spraak zitten. Dat paste precies in de waarneming dat mensen met een beroerte in de linkerhersenhelft soms lijden aan geleidingsafasie. Daarbij kunnen ze spraak nog wel begrijpen, en zelf praten lukt ook nog, maar woorden nazeggen, gaat dan niet meer. De gebieden van Wernicke en Broca functioneren, maar de verbinding tussen die twee is weggevallen. Schade op dezelfde plek in de rechterhersenhelft, geeft geen nazegproblemen.

Begin deze eeuw waren er al aanwijzingen dat taalverwerking en ook de integratie van begrip en spraak ook in de rechterhersenhelft plaatsvindt. Dat was omstreden, maar de nieuwe Amerikaanse studie bevestigt dat nu.

De neurologen onder leiding van Bijan Pesaran van New York University maakten voor hun onderzoek gebruik van epilepsiepatiënten die bij een schedelopening voor de behandeling van hun ziekte een serie elektroden op de hersenen geplaatst kregen. Daardoor kon met grote precisie de elektrische activiteit van hun hersenen gemeten worden tijdens verschillende taaltestjes. Ze moesten bijvoorbeeld bestaande en niet-bestaande woordjes nazeggen. Hierbij ontstond een heel nieuw beeld van taalverwerking: het gebied voor taalbegrip beslaat het hele gebied bij de slaap. Het deel waar de spraak zich vormt bestaat in beide hersenhelften en wordt omzoomd door een gebied dat begrip en productie van taal integreert.