Ondanks strengere wetten deinst Janoekovitsj terug voor oppositie

Foto AP

De Oekraïense president Viktor Janoekovitsj heeft het niet aangedurfd de wetten over de openbare orde die hij eind vorige week had aangescherpt meteen met al het beschikbare politiegeweld te handhaven. Na een dag rellen in Kiev, waarbij de politie arrestaties verrichtte maar het protestkamp zelf met rust liet, heeft Janoekovitsj de oppositie gisteravond uitgenodigd voor ‘rondetafelonderhandelingen’. Tegelijkertijd regent het ontslagen in de top van het regeringsapparaat. Vrijdag vertrok de ervaren chef-staf Sergej Ljovotsjkin van Janoekovitsj. Ljotvotsjkin onderhoudt banden met ‘energieoligarch’ Dmitri Firtasj, die een sleutelrol vervulde in eerdere ‘gasdeals’ met Rusland. Vervolgens werden ook de perssecretaris en een paar andere topadviseurs ontslagen. Dat kan er op wijzen dat Janoekovitsj in zijn eigen kring controle verliest dan wel dat er onenigheid is ontstaan tussen de ‘oligarchen’ die de president tot nu toe steeds hebben gesteund.

Vrijdag bekrachtigde Janoekovitsj een pakket wetten die een dag eerder in recordtempo door het parlement waren gejaagd. Met deze wetten, kopieën van de wetgeving die Poetin afgelopen jaren in Rusland heeft doorgevoerd, wordt de vrijheid van demonstratie en meningsuiting aan banden gelegd.

Ondanks het feit dat op overtreding een celstraf van vijftien jaar stond, gingen tienduizenden gisteren de straat weer op voor hun nu al twee maanden durende protest tegen het ‘regime-Janoekovitsj’, dat op 22 november plots afzag van een associatieverdrag met de EU en daarna een akkoord sloot met Rusland. De demonstranten eisten een referendum over Janoekovitsj, riepen lokale besturen op gemeentelijke politiekorpsen te formeren en besloten een eigen Volksraad op te richten; een alternatief parlement. Een groep betogers scheidde zich af en probeerde de kordons bij de regeringwijk te doorbreken. De politie wist met waterkanon en traangas alleen haar eigen linies te beschermen. Oppositieleiders, zoals topbokser Vitali Klitsjko (foto), pleitten voor rust en probeerden betogers ook tot bedaren te brengen. (NRC)