Kapitaalvernietiging door paniek in winter

De wintertransfer. Als de emotie het wint van de ratio willen voetbalclubs nog wel eens iets onverwachts doen. Toonbeeld daarvan is Bryan Ruiz. Met de Costa-Ricaan hoopte PSV tegen Ajax het verschil te maken in een ultieme poging aan te kunnen haken in de titelrace. De Eindhovense club legde daarvoor een kleine één miljoen euro neer. PSV gokte en verloor. De komst van Ruiz kan de club wel eens veel meer gaan kosten dan het oplevert.

De vertrekkende directeur Tiny Sanders legde vorige maand nog geduldig uit dat hij dient te waken voor de toekomst van de club. Tijdens de winterpauze deed PSV liever geen zaken. Tenzij de druk van buitenaf daarom zou vragen. De teleurstelling over de slecht verlopen eerste helft van het seizoen was kennelijk zo groot dat technisch manager Marcel Brands toch de markt op ging. Met Ruiz haalde hij vooral een grote naam, die Twente in 2010 eigenhandig kampioen maakte.

Het contrast met een jaar geleden is groot. Destijds deed PSV een mislukte poging Adam Maher tussentijds te halen. Wel kwam Oscar Hiljemark voor twee miljoen euro over het Zweedse Elfsborg. Aan de roep van Dick Advocaat een keeper en een verdediger te halen werd geen gehoor gegeven. De toenmalige trainer zou later beweren dat PSV daardoor het kampioenschap in het jubileumjaar misliep. Zaterdag komt Advocaat met AZ bij PSV op bezoek.

Advocaat – die met 3-0 thuis van NAC won en boven PSV op de ranglijst staat – zag deze winter zijn spelmaker Maarten Martens vertrekken. Hij begrijpt dat AZ een lucratieve winterverkoop niet kan laten lopen. Direct daarvoor iets terugkopen past niet bij de Hollandse handelsgeest. Het handelshuis Vitesse (1-2 winst bij PEC Zwolle) , dat nu ook weer vier nieuwe spelers erbij krijgt, vormt als club in buitenlandse handen een uitzondering.

De clubs in de eredivisie boeken dit seizoen een gezamenlijke winst van bijna 115 miljoen euro op de transfermarkt. Ajax en Feyenoord kiezen er bewust voor het circus van de winterstransfers grotendeels aan zich voor bij te laten gaan. Beide clubs behaalden gisteren een belangrijke zege en werden in dubbel opzicht de morele winaars van speelronde 19.

Ajax en Feyenoord (5-2 winst bij FC Utrecht) staan symbool voor de eredivisie als opleidingsinstituut. Al jaren verkopen ze hun beste spelers. En het liefste in de winter. Ajax verdiende in het verleden tientallen miljoenen euro’s met de verkoop van Klaas-Jan Huntelaar (aan Real Madrid) en Luis Suárez (aan Liverpool). De laatste keer dat Ajax zelf in de winter toesloeg was in 2010 toen de mislukte Nicolás Lodeiro voor 3,6 miljoen euro werd gehaald. Daarmee betaalde de club leergeld. Ajax overwoog nog even Ola John te huren, zoals ze vorig jaar Isaac Cuenca aantrokken, maar geeft de voorkeur aan de eigen jeugd.

Nog geen half jaar geleden had PSV dezelfde filosofie. Aan de hand van de onervaren Phillip Cocu en diens assistenten Ernest Faber en Chris van der Weerden zou onder minder druk worden gebouwd aan de toekomst van PSV. En passant rehabiliteerde Brands zich door voor veertig miljoen euro te verkopen en slechts voor dertien miljoen euro te kopen. PSV maakte in de boeken voor het eerst sinds jaren weer winst.

Op het veld bleef het succes na een voortvarend begin uit. Als de ploeg eenmaal op achterstand kwam viel het elftal doorgaans als los zand uiteen. Cocu stond dan machteloos te gebaren langs de lijn en de clubleiding zat zich te verbijten op de tribune. En dat was gisteren in de Arena tegen Ajax mét Ruiz niet anders.

PSV kan al concluderen dat er niets meer te winnen is. De nummer acht van de eredivisie staat op veertien punten achterstand van de koplopers Ajax en Vitesse. PSV is uitgeschakeld in de beker en in de Europa League. De komende vijftien wedstrijden staan slechts in het teken van het komende seizoen. Cocu kan zonder druk bouwen aan een elftal. De kans dat Ruiz bij PSV blijft is niet groot, ook al vertrekt Ola Toivonen op korte termijn naar het Franse Stade Rennes. De huurling uit Costa Rica kost niet alleen zestigduizend euro per duel, maar staat de ontwikkeling van anderen in de weg. Dubbele kapitaalvernietiging.