Column

Inhoudelijke verwarring

Dit weekend begonnen in Utrecht de campagnes voor de gemeenteraadsverkiezingen in maart. Spannend! Maar waarover gaan die verkiezingen eigenlijk?

Gemeenten krijgen er vanaf 2015 zware taken bij, maar ze weten nog niet hoe de gedecentraliseerde Jeugdzorg en WMO eruit gaan zien. De zorgparagrafen in verkiezingsprogramma’s zijn daarom cryptisch. Het draait allemaal om mensen, daar komt het kort gezegd op neer.

Voor de lokale politici moet het lastig zijn. Hoe kun je campagnevoeren als je niet goed weet waarover?

Aan de campagnespotjes valt de inhoudelijke verwarring af te zien. Een voorbeeld en voorlopig dieptepunt vormt het spotje van de VVD Noordwijk. In het vijf minuten durende filmpje wordt geen enkel standpunt genoemd. In plaats daarvan trekt een groepje kandidaat-raadsleden in witte VVD-jekkers door de stad, playbackend op ‘We built this city on rock-’n-roll’. Ze delen worst uit, aaien een konijntje en gooien een bal naar elkaar over op het strand (niemand slaagt erin de bal te vangen).

De boodschap moet denk ik zijn: Noordwijk bruist en de VVD doet gezellig mee. Maar wat leert het de Noordwijkse kiezer over het beleid dat de VVD de komende vier jaar wil voeren? De website van de VVD Noordwijk biedt weinig houvast. De VVD wil het gedecentraliseerde zorgbeleid ‘groot organiseren en dichtbij uitvoeren’, meer staat er niet.

Het CDA in Tiel doet iets vergelijkbaars. We zien in het campagnefilmpje flarden van Tiel en op de achtergrond speelt het nummer ‘Stand up for the champions’. Onderwijl komen woorden in beeld: Dynamisch. Betrokken. Bereikbaar.

Het verkiezingsprogramma van het CDA in Tiel gaat vooral over ruimtelijke ordening en veiligheid. Over de zorg geen woord. Aan het einde schrijft de partij wel: ‘Het is bekend dat er veel extra taken naar de gemeente komen. Deze taken moeten verantwoord opgevangen worden binnen de door de centrale overheid beschikbaar gestelde budgetten.’ Met andere woorden: we hebben nog geen idee hoe het gaat lopen.

Inhoudelijk gaan deze verkiezingen (voorlopig) dus niet waarover ze zouden moeten gaan. Als mensen al op basis van lokale thema’s hun keuze maken, dan zal die eerder gebaseerd zijn op plannen voor parkeergarages dan op de grote nieuwe gemeentetaken.

Eind december sprak de nieuwe SCP-directeur Kim Putters op de radio zijn zorgen uit over de democratische controle op de gedecentraliseerde taken. „De gemeenteraadsverkiezingen gaan over veel meer dan mensen nu beseffen”, zei Putters. Hij waarschuwde dat mensen straks het gevoel krijgen geen invloed te hebben op het beleid.

Putters had gelijk. Bij gebrek aan kennis over gemeentetaken gaan de verkiezingen toch weer over Den Haag. Diederik Samsom deelt rozen uit, mensen kunnen speeddaten met ministers en op tv komen landelijke debatten.

Na dit spektakel mogen we stemmen, maar we weten niet wat die stem betekent.