Hoe krijgsgevangenen aan de Nazi’s ontsnapten dankzij Monopoly

Een Monopoly-spel uit 1940.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog konden krijgsgevangenen uit Duitse kampen ontsnappen dankzij een spelletje Monopoly. Wat is er waar van dat (vaker vertelde) verhaal, wie verzon de list en hoe ging het in z’n werk? Vorige week verscheen daar een erg goed stuk over.

De schrijver daarvan, Christian Donlan, zegt dat er eens in de paar maanden wel een krant of radioprogramma is waarin de anekdote opgerakeld wordt. In het kort: de Britse militaire inlichtingendienst MI9 wilde soldaten die in Duitsland vastzaten helpen ontsnappen door ze bijvoorbeeld vijlen en een kompas te sturen. Hoe dat te doen, zonder dat de bewakers het doorhadden? Door de spullen te verstoppen in het bordspel Monopoly, bijvoorbeeld.

Voor zijn artikel voor Eurogamer, een Britse website over (computer)spellen, zocht Donlan de fascinerende anekdote tot op de bodem uit. Hij voert de excentrieke Clayton Hutton op als held van het verhaal: hij kwam met het idee om het bordspel te gebruiken als vermomming voor twee vijlen, een klein kompas en een kaart van zijde (want papier gaat snel stuk en maakt geluid bij het op- en uitvouwen). Maar Donlan sprak ook een Monopoly-expert en verzamelde argumenten van sceptici: waarom zijn er bijvoorbeeld nooit van die Monopoly-bordspellen teruggevonden na de oorlog?

“His researchers [...] suggest that 35,000 prisoners made it back over the entire course of the war. What did they have? You needed tools, you needed currency. Bribing was fairly commonplace. If you’re a prisoner in France and you know that all you need to do is get to the underground and they’ll get you out? The fact of the matter is that Monopoly was a primary means of getting prisoners what they needed to get out.”

Lees het hele artikel van Christian Donlan bij Eurogamer (8.828 woorden, ongeveer 40 minuten leestijd).