Eindelijk weer de zwaarste rally van de wereld

Met tranen in de ogen stond motorrijder Hans Vogels zaterdag op het podium in het Chileense Valparaíso. Materiaalpech, hoogteziekte en temperaturen van boven de 40 graden had hij overleefd en nu was daar de beloning. Een grote medaille om zijn nek.

Vogels heeft de Dakar Rally niet gewonnen. De winnaars waren Marc Coma (motoren), Nani Roma (auto’s), Ignacio Casale (quads), en Andrej Karginov, die bij de trucks Gerard de Rooy nipt voor wist te blijven. Vogels eindigde niet eens op het podium, 22ste werd hij. De medaille krijgt iedereen die de rally uitrijdt.

Juist daarin zat hem dit jaar de prestatie. 52 procent van de deelnemers haalde de finish niet, het hoogste uitvalpercentage ooit.

Organisator ASO – die ook de Tour de France organiseert – had er dit jaar alles aan gedaan om het etiket van ‘zwaarste rally ter wereld’ eer aan te doen. Slechts de helft van de deelnemers zou de finish moeten halen, aldus ASO. De afgelopen jaren was er door coureurs geklaagd over de moeilijkheidsgraad van de rally. Dus waren er dit jaar extra wedstrijdkilometers ingepland, er stonden twee marathonetappes op het programma en de route voerde over hoogvlaktes van ruim drieduizend meter – zwaar voor zowel de coureurs als hun motoren.

Het was de zesde keer dat de rally in Zuid-Amerika gehouden. Sindsdien was er elk jaar het verwijt dat de Dakar Rally ‘Dakar niet meer is’. In Afrika reden de coureurs lange etappes door de Sahara. De gigantische zandduinen aldaar leidden ertoe dat de race ging over uithoudingsvermogen, tactisch rijden en technisch kunnen sturen.

Hans Bekx – elf deelnames, negen finishes – hield het na twee edities in Zuid-Amerika voor gezien. „Het ging alleen nog maar om snelheid”, aldus Bekx. „Terwijl de rally een uitdaging moet zijn voor mens en machine”. Dat zag hij dit jaar „eindelijk” terug.

Al voor de rustdag in Salta, Argentinië halverwege de rally waren meer dan 200 van de 423 deelnemers uitgevallen. Vooral de vijfde etappe was bijltjesdag. Tijdens de rit naar Tucumán moesten de coureurs door de zinderende zandduinen in het noord-westen van Argentinië. Terwijl de coureurs zich door het mulle zand ploegden, liep het kwik op tot boven de 40 graden. „Te gevaarlijk”, oordeelde de organisatie. Een deel van de etappe werd geneutraliseerd. Niettemin vielen vele deelnemers uit en moest de Belgische motorrijder Eric Palante de extreme hitte bekopen met zijn leven.

Na de rustdag moesten de motoren en de quads richting de zoutvlaktes nabij Uyuni in Bolivia, een finish op 3.650 meter hoogte. Veel coureurs kregen last van de hoogte. Vogels kreeg zo weinig lucht dat hij onwel werd. Na de finish lag hij een half uur aan het zuurstof.

Motorrijder Frans Verhoeven, die uitviel uit met een gebroken sleutelbeen, noemde het tegenover Omroep Brabant „misschien wel de zwaarste editie ooit”. En ook volgens Wuf van Ginkel – 21ste bij de trucks – was deze editie de zwaarste sinds de verhuizing vanuit Afrika.

Maar geen enkele coureur sprak over een te zware editie. „De Dakar Rally kan nooit zwaar genoeg zijn”, zegt Van Ginkel. Neutralisatie van etappes hoort erbij, aldus Bekx. „De route wordt vijf maanden eerder uitgezet. Weeromstandigheden zijn niet altijd te voorzien”. Bekx, die dit jaar niet meedeed, betreurt het dat er een dode is gevallen, maar „dat gebeurt ook hier in het verkeer”. De zware omstandigheden verleiden hem wellicht om wederom deel te nemen. „Als je de beelden ziet, begint het toch weer te kriebelen.”