Bijlmerwelpen, Wagners ‘Ring’ en het Tijgerdilemma

Lees mee met een Twitter-post van Sophia Chua afgelopen week: True story -- me: [plunged into despair and lethargy]; other people: ‘What happened to you? Your personality is so much better these days!’

Sophia (21) is de dochter van Amy Chua – beter bekend als de Tijgermoeder die opvoedde met ijzeren hand en dagelijks dwong tot urenlange muziekstudie. Van Chua verscheen net een tweede boek dat ons zachtaardig ouderschap gestaafd met nieuwe argumenten in twijfel trekt.

In Korea schijnt het vliegverkeer te worden stilgelegd in de examenweek. Alles om tot optimale prestaties te komen. Wat dan weer leidt tot die afschrikwekkende Aziatische tienerzelfmoordcijfers, die maken dat ouders in het Westen toch maar opteren voor het overlegmodel – zonder al te veel dwang en/of kadaverdiscipline.

Maar ergens knaagt er ook hier wel iets – óók op het gebied van muziekeducatie. Marco de Souza, oprichter van het Leerorkest voor kinderen uit de Bijlmer (en elders in het land) werd vorige week Amsterdammer van het Jaar. Op Eurosonic Noorderslag deed SP-kamerlid Jasper van Dijk vrijdag het voorstel op alle scholen muziekles te geven. De Amsterdamse cultuurwethouder Gehrels (PvdA) ondernam eerder al stappen en verplaatste het Amsterdamse budget grotendeels van muziekscholen (voor de lucky few) naar basisscholen (voor allen).

Het Leerorkest is een geweldig sociaal initiatief op een muzikaal fundament. Maar met gedegen muziekopvoeding, dagelijkse zelfdiscipline of het kennismaken met grote kunst heeft het in de praktijk meestal niet zo veel te maken. Datzelfde geldt waarschijnlijk voor de Amsterdamse hervorming. Vanaf september moet ieder kind een uur per week muziekles op school krijgen. Super! Elk vuur begint bij een vonk. Anderzijds: echte muziekeducatie is een dagelijkse routine. ’s Ochtends zingen in de klas. Een instrument studeren. Niks zieligs aan, maar een investering. Zoals dirigent Mariss Jansons (Let) het formuleert: dwing je kinderen, „want het zout wordt vanzelf zoet”. Wie de antenne heeft, ervaart de schoonheid.

Maar ja, dwang... Als ik mijn dochter (8) volgende week meeneem naar Wagners Ring (14 uur geniaal muziekdrama), maak ik dan niet meer kapot dan ik opbouw? Ik legde het voor aan Ring-dirigent Hartmut Haenchen, opgegroeid in de DDR. „Geen idee”, antwoordde hij. „Maar mijn kleinzoon van vijf verheugt zich er enorm op!”

Dus we gaan. Uit het kinderkamertje schalt nu elke avond Wagner. Maar er gaat wel een Wagneriaans vette zak (stil) snoep mee. Aspirant-tijgermoeders moeten een beetje polderen, Amy.