Altijd die drang de touwtjes in handen te nemen

Clarence Seedorf voor de wedstrijd tegen Hellas Verona. Foto AFP

1Il Professore

Nog nooit trof Bruno De Michelis een sterker karakter dan dat van Clarence Seedorf (37). De sportpsycholoog kan het weten. In het vermaarde Milan Lab onderwierp hij alle spelers van AC Milan aan persoonlijkheidsonderzoeken. „Seedorf praat 10 procent als speler, 70 procent als trainer en 20 procent als directeur”, liet hij optekenen in Seedorfs biografie.

Seedorf is pas zestien jaar als hij in een interview met tv-presentator Wilfred Genee oreert alsof hij dertig is. Over media-aandacht en verwachtingen: „Andere mensen ervaren het als druk, ik zie het als een stimulans.” Zijn bijnaam bij Ajax is dan al ‘opa’, later ‘oud-international’. Bij Milan wordt het: Il Professore.

Seedorf krijgt wekelijks talloze interviewverzoeken, maar nodigt liever zelf journalisten uit. Zo bepaalt hij nauwgezet zijn eigen publiciteit. Zijn biograaf Simon Zwartkruis beschrijft Seedorf als „een politicus”. „Het maakt vaak niet eens uit wat je hem vraagt. Clarence heeft meestal zelf al bedacht wat hij kwijt wil.”

Alessandra Bocci van La Gazzetta dello Sport wordt weleens moe van Seedorf. „Als je hem interviewt, wil hij je altijd iets bijbrengen. Een levensles geven. Daar zit ik niet altijd op te wachten.”

2De Weldoener

Seedorf „redt letterlijk mensenlevens”. Zo ver wil het Almeerse VVD-raadslid René Maertens best gaan. Hij vloog voor de stichting Champions for Children naar Suriname om daar met eigen ogen te zien hoe twee couveuses in een ziekenhuis in Paramaribo het verschil maken tussen leven en dood. Mogelijk gemaakt door Seedorf.

„Clarence had gelezen over het sterftecijfer bij te vroeg geboren kinderen in Suriname. Schrikbarend, vergeleken met de overlevingskansen bij vroeggeboorte in westerse landen. Dan wil hij daar direct iets aan doen”, aldus Maertens.

Het contact tussen Seedorf en Maertens stamt uit 2006, tijdens de aanleg van de Clarence Seedorf Playground. Als projectleider op Echnaton, Seedorfs oude middelbare school, zocht Maertens ’s werelds bekendste Almeerder aan om naamgever te worden van het trapveldje in de buurt waar de toenmalige Milan-speler opgroeide. „Binnen een week was het geregeld en vloog hij vanuit Milaan over. Opvoeden door sport is zijn adagium. Een playground als leslokaal.”

Seedorfs Champions for Children is actief in Cambodja, Djibouti, Kenia, Suriname, Almere. Waar het allemaal vandaan komt? Maertens: „Als jongetje zag hij op tv beelden van de hongersnood in Ethiopië. ‘Als ik genoeg geld heb, zorg ik dat dat niet mee voorkomt’, zei hij tegen zijn vader.” Messias-complex? „Absoluut niet. Gewoon een wereldverbeteraar.”

3De Nederlander

Een oefenwedstrijd tegen Brazilië in 1996, de eerste interland na zijn gemiste strafschop op het EK in Engeland. Seedorf wordt in de Arena uitgefloten door eigen publiek. In de blessuretijd krijgt Oranje een penalty. Aan invaller Jean-Paul van Gastel de eer om de 2-2 te maken. Zegt de twintigjarige Seedorf na afloop: „Iedereen weet dat ik die penalty had willen nemen. Het is dat ik aan een blessure behandeld werd, anders had ik die bal afgepakt.”

Zijn onverbeterlijke drang om de verantwoordelijkheid te nemen wordt hem publicitair gezien fataal als hij ruim een half jaar later alsnog achter de bal gaat staan. In Bursa schiet hij tijdens de belangrijke WK-kwalificatiewedstrijd tegen Turkije over. De beeldvorming was al: pedant mannetje, een wijsneus. Nu kwam daar het beperkte rendement in Oranje bij. En de gemiste penalty’s. Seedorf hunkert juist naar erkenning in Nederland, maar krijgt die niet. Dat doet hem nog altijd pijn.

Hoe verder Seedorf in zijn latere carrière van Oranje af komt te staan, hoe milder de publieke opinie. Voorafgaand aan een kortdurende terugkeer als international peilt Maurice de Hond in november 2006 de sentimenten rond Seedorf. 70 procent ziet hem dan graag terug in de basis.

Maar het botert niet met bondscoach Marco van Basten. Seedorf wil van man tot man de discussie voeren over de te volgen tactiek, maar daar staat Van Basten niet open voor. Diens opvolgers Bert van Marwijk al helemaal niet. Zo ontstaat een van de grootste vraagstukken in de Nederlandse voetbalgeschiedenis: waarom de succesvolste clubvoetballer nooit held in Oranje werd. Internationaal neemt immers de waardering voor Seedorf met elke Champions League-zege (vier in totaal) toe. In een interview met Trouw in 2004 zegt hij: „Alles wat buiten Nederland gebeurt is normaal. Wat hier gebeurt, is niet normaal. Laten we dat even duidelijk stellen.”

4De Surinamer

Zijn stadion in Suriname, op een stuk familiegrond in het district Para, moest het symbool worden van de professionalisering van het voetbal in zijn geboorteland. Suriname op het WK 2018, was ooit het doel. Maar de voetbalbond wilde zich niet door Seedorf laten overvleugelen. De plannen zitten in de ijskast.

„Voor heel veel Surinaamse jongens is hij een voorbeeld. Niet alleen als voetballer, maar ook als persoon”, stelt AC Milan-speler Nigel de Jong. „Hij was al een grootheid in Suriname. Daar is hij belangrijker dan de president zelf. Nu als trainer bij Milan wordt dat alleen maar meer.”

Zijn Surinaamse identiteit is in het Nederlandse geheugen onlosmakelijk verbonden met de problemen van Oranje rond het EK 1996. Een scheuring in de selectie zou volgens verschillende media langs de lijnen van huidskleur lopen. De ‘kabel’ van donkere spelers werd een begrip. Seedorf verzette zich daar hevig tegen. Sindsdien nam hij afstand van een groot deel van de Nederlandse media.

5De Zakenman

Vlakbij de Porta Romana in Milaan is een van best lopende restaurants van de stad gevestigd. Finger’s. Eigendom van Seedorf, zijn vrouw Luviana en de Japans-Braziliaanse meesterkok Roberto Okabe. Zonder reservering is een bezoek aan de trendy zaak kansloos. Seedorf, die zijn eigen lichaam altijd tot in de puntjes heeft verzorgd, is een prediker van gezond eten. Op de kaart staan talloze kleinere en grotere hapjes. De sushi is prijzig, maar wel van de beste kwaliteit. Seedorf gaat alleen voor het allerbeste. Zo heeft hij niet zomaar een zaakwaarnemer. Nee, Seedorf richt met ON International een eigen managementbureau op. Deborah Martin regelt al zijn zaken en rondde vorige week de onderhandelingen met AC Milan af. Alessandro Lutzu is zijn tussenpersoon naar de media.

6De Positivo

Seedorf, met als belangrijkste geestverwant de Italiaanse oud-president en Milan-baas Silvio Berlusconi, heeft nooit twijfel gekend. De journalist Zwartkruis bouwt vanaf 1994 een vertrouwensband met hem op. De afgelopen week hadden ze intensief contact over het trainerschap bij AC Milan. „Clarence kijkt naar voorbeelden van oud-spelers die direct succes als coach hadden. Daar spiegelt hij zich aan. Naar mislukkingen kijkt hij niet. Dat vindt hij negatieve energie”, stelt Zwartkruis. „Zijn topsportmentaliteit is Amerikaans.”