Schijnwerpers

en champagne

De broers Edial en Floris Dekker zijn nog kleuters als ze hun eerste bedrijfje beginnen: een museumpje aan huis. In een donkere kamer exposeren ze gevonden stenen. Op straat staat een bord, ‘Museum’. Voor 25 cent mogen bezoekers naar binnen. „In totaal zijn er drie mensen langsgeweest”, lacht Floris. Hij vertelt het in zijn oude kamer in zijn ouderlijk huis in Ilpendam, een dorp net boven Amsterdam, waar ze zijn opgegroeid. De stenen staan nog altijd in een kast opgesteld.

Er volgen meer ondernemingen. De broertjes hebben op een gegeven moment de helft van alle knikkers in Ilpendam in hun bezit. Floris: „Het was een knikkerimperium. We waren de knikkermaffia van Ilpendam.” En in de puberteit branden ze illegale dvd’s. Later gaan ze websites bouwen, voor de gitaarleraar en een restaurant. Zo lastig is dat niet, merken ze. Edial: „Makkelijker dan een krantenwijkje.”

En ondernemers bleven ze. Edial (29) en Floris Dekker (27). Twee goedlachse, Noord-Hollandse broers die begin 2012 vanuit het niets een mediahype werden. Gidsy heette hun start-up, die ze vanuit Berlijn opzetten. Een online marktplaats voor bijzondere activiteiten in steden, georganiseerd door particulieren.

In de opstartfase werken ze nog in de anonimiteit. Tot ze op vrijdag 13 januari 2012 bekendmaken dat vier geldschieters in totaal 1,2 miljoen dollar (zo’n 900.000 euro) investeren in hun start-up, onder wie de Amerikaanse acteur en internetinvesteerder Ashton Kutcher. Hij speelt de hoofdrol in de film over Steve Jobs, die vorig jaar uitkwam. Vanaf die dag zijn de broertjes het succesverhaal van de Nederlandse en Berlijnse start-up wereld. Want als Ashton Kutcher in je investeert, moet het wel goed zijn, is de gedachte.

Ze staan in de Vogue Italia met Prada-pakken en rollerskates. Ze lunchen met de koningin in het Paleis op de Dam. Ze zijn in De Wereld Draait Door, „dit zijn de rocksterren, dit zijn de nerds”, zegt hun vriend Alexander Klöpping in die uitzending over ze. In 2012 worden ze door het Nederlandse publiek verkozen tot ‘Start-up van het Jaar’. Ze staan onder meer in De Telegraaf, NRC Handelsblad en de Volkskrant; ook nrc.next schrijft meerdere artikelen over ze. ‘Waarom investeerders in de rij staan voor de jongens van Gidsy’ kopt ondernemersblad Sprout op de cover. The New York Times schrijft over ze, en bijna alle grote Duitse kranten komen langs voor een artikel.

Gidsy gaat de wereld over. Maar als de site in het voorjaar van 2013 van internet verdwijnt, blijft het stil. In november is de tweedelige documentaire Veelbelovend op tv, waarin de onderneming van begin tot eind wordt gevolgd.

Met Kerst zijn de broers bij hun ouders in Ilpendam. Hun grijze Volkswagenbus met Duits kenteken staat op de oprit. Moeder Irene zit de krant te lezen, vader Frans moet nog wat werk doen voor zijn huisartsenpraktijk. De MacBooks van de broers liggen op de grond, met een sticker van Gidsy erop. In de verte ligt het Oudelandsdijkje, waarover Edial en Floris vroeger altijd naar de middelbare school in Purmerend fietsten, 45 minuten heen én terug. Of het nou regende, stormde of sneeuwde.

Edial en Floris Dekker zitten naast elkaar op de bank, de een met korte blonde krullen, de ander met lang donker haar. Ze hebben twee heftige jaren achter de rug: van de schijnwerpers en de champagne, tot geldproblemen en de val. Hun verhaal in vier hoofdstukken. >>

1. De aanloop

De twee studeren in 2009 af: Edial voltooit de studie nieuwe media aan de Universiteit van Amsterdam, Floris de opleiding communicatie en multimedia design aan de Hogeschool van Amsterdam. Ze hebben dan al veel opdrachten: ze bouwen websites, werken aan diverse multimediaprojecten, organiseren evenementen en bloggen fanatiek.

De broers hebben in Amsterdam alles voor elkaar, maar besluiten naar het buitenland te vertrekken. Edial: „We hadden het nodig om in het diepe gegooid te worden, om dingen opnieuw uit te vinden. In Amsterdam werden ons de opdrachten een beetje gegeven, via onze vrienden Ernst-Jan Pfauth of Alexander Klöpping bijvoorbeeld. Die gasten kennen iedereen in de internetwereld. Het was te makkelijk. Amsterdam was een beetje te klein geworden voor ons.”

Het Berlijnse avontuur begint na hun afstuderen. In een oude witte Fiat Ducato-camper, vol matrassen, reizen ze naar de Duitse hoofdstad. Daar starten ze samen met hun vriend Kamiel Blom een designstudio: Your Neighbours. In opdracht van klanten maken ze datavisualisaties, websites en animaties. Het bedrijf loopt goed. Zo maken ze het websitedesign van de Duitse band Rammstein, en doen ze projecten voor Nokia en de Nederlandse overheid.

In die tijd zijn ze hardcore technerds, ze werken soms nachtenlang door op energiedrankjes. Edial: „In Berlijn moesten we alles opnieuw uitvinden. Dat voelde goed. We hadden keiharde focus. Op vrijdagnacht zaten we nog achter onze computer websites te bouwen, terwijl iedereen aan het feesten was.”

Maar na ruim twee jaar willen ze een eigen project beginnen. Floris: „We misten onze zelfstandigheid als we voor klanten werkten. We voelden dat we teruggehouden werden door de mensen die ons betaalden.”

In augustus 2011 richten de ‘Dekkertjes’ Gidsy op, samen met de Oostenrijker Philipp Wassibauer, die technisch sterk is en ervaring heeft met start-ups. De site is een platform voor activiteiten in grote steden, waar organisators en bezoekers samenkomen. Een site voor stedentrippers die iets anders zoeken dan een bustour of de bekende toeristenattracties. De ambities zijn hoog: ze willen een wereldspeler worden. Wat de internationale online handelsplaats eBay voor spullen is, moet Gidsy worden voor activiteiten.

Het idee ontstaat mede als ze met een groep paddenstoelen gaan plukken in een bos bij Berlijn. De volgende dag zit heel de keuken onder de maden, veroorzaakt door de zak met paddenstoelen. Edial: „Toen dachten we: de volgende keer moet er iemand mee die weet welke paddenstoelen je wel en niet kan plukken. Maar daar was nog geen online platform voor.”

De nadruk bij Gidsy ligt op particuliere organisators, grote toeristische ondernemingen zijn niet welkom. Via de site zijn onder meer activiteiten te boeken in New York, Los Angeles, San Francisco, Londen, Berlijn en Amsterdam. Zo geeft een oud-politieagent tours over de Wallen met verhalen over hoe het er vroeger aan toeging. En een jonge piloot laat mensen Berlijn zien vanuit een vliegtuigje. Het businessmodel is simpel: 10 procent van het bedrag dat deelnemers betalen, gaat naar Gidsy.

2. De hype

Een groep geldschieters ziet Gidsy wel zitten en investeert 1,2 miljoen dollar in de start-up. Op zich niets bijzonders, ware het niet dat Ashton Kutcher één van de investeerders is. Ze hebben telefonisch contact met de Amerikaan om de deal te regelen. En hij komt langs in Berlijn, die avond gaan ze met hem stappen.

Door Ashton Kutcher komt alles in een stroomversnelling. Edial: „Toen knalde het uit elkaar.”

Floris: „Voor veel mensen was dat het ‘oké-stempel’. Als je alleen maar zakeninvesteerders hebt en je hebt een mooi product – dat is interessant, maar nog niet genoeg om op de nationale televisie te komen.”

Edial: „Op een bepaald moment was Ashton Kutcher belangrijker dan Gidsy.”

Floris: „We zeiden ook tegen journalisten: het moet over Gidsy gaan, anders geven we geen interview. Op één dag kwamen er wel tien journalisten langs. Het was net een draaideur. Edial in de ene kamer, ik in de andere. Het sloeg nergens op, het was te heftig.”

Maart 2012 komen ze in De Wereld Draait Door, via Skype vanuit Berlijn. Na het interview ligt Gidsy plat omdat meer dan 50.000 mensen in korte tijd de site proberen te bezoeken. Floris: „Zoveel werk aan besteed, en dan in één keer bam.” De site was technisch nog niet klaar voor zulke grote aantallen bezoekers.

Door alle media-aandacht ontbrak de focus om het bedrijf goed op te zetten, zegt Edial. „Er was te veel afleiding.”

Floris: „Daar kwamen we pas achter toen het kalf al verdronken was.”

Edial: „Aan de andere kant hielp het bijvoorbeeld met het inhuren van personeel, iedereen wilde voor ons werken. En we hebben superveel mensen ontmoet.”

Floris: „We hadden meer resultaat geboekt zonder alle aandacht denk ik. Omdat je je dan meer kan concentreren op het bouwen van een mooi product, in plaats van op de hele dag door interviews geven.”

Edial: „Heeft alle aandacht ons geholpen? Uiteindelijk niet.”

Floris: „We zeiden ja tegen alles. We zochten heel erg die bevestiging, dat we een reden hadden om te bestaan, dat we belangrijk waren. Als je zoiets begint, en je komt overal in het nieuws, geeft dat heel veel zelfvertrouwen.”

Documentairemaker Frans Bromet volgt de twee. Floris: „Elke keer als Frans Bromet een documentaire maakt, gaat het bedrijf ten onder.” Ze lachen. Hij maakte eerder een docu over de Fietsfabriek, die in 2010 failliet ging. Edial: „Hij rook bloed.”

Raakten ze door alle aandacht en de prijs (Start-up van het Jaar 2012) overmoedig? Floris: „Het zicht werd een beetje vager. Je bent helemaal gehypet. Je bent superzelfverzekerd.”

Aan het eind van de zomer van 2012, als de mediastorm is gaan liggen, komt de concentratie terug. >>

3. Einde Gidsy

In het najaar van 2012 begint de tijd te dringen: de 1,2 miljoen dollar raakt op. Gidsy bestaat uit veertien werknemers, de drie oprichters meegerekend. De maandelijkse kosten bedragen zo’n 60.000 euro, inclusief de salarissen. Edial: „In het begin denk je nog: ah, er is nog zoveel geld, je kijkt op de bankrekening, geen probleem.”

Dat het investeringsbedrag verdampt is niet erg, bij start-ups is het gebruikelijk dat het langer duurt voordat er winst wordt gemaakt. Problematischer is dat de site niet goed functioneert, en dat er geen groei van het aantal boekingen is. Er is geen ‘match’: organisators en deelnemers vinden elkaar niet, het aanbod en de vraag zijn niet goed op elkaar afgestemd. Floris: „Het was niet zo dat mensen naar onze website kwamen en precies vonden wat ze wilden boeken.”

Het aantal boekingen blijft te laag, er zijn weken dat er maar 700 euro omzet wordt gehaald. De site biedt 2.780 activiteiten aan. Maar zo’n 50 daarvan worden regelmatig geboekt. En de kwaliteit van veel activiteiten is niet goed. Edial: „Als start-up hoef je na anderhalf jaar niet winstgevend te zijn voor investeerders, maar je moet wel die match hebben gevonden.”

De grote zorgen komen eind 2012. Edial voert intensieve onderhandelingen voor een mogelijke tweede ronde met investeringen, het gaat om een bedrag van ruim 400.000 euro. Edial: „Investeerders zeiden: waarom is dit niet op orde? Waarom zit hier geen groei? Waarom zijn deze cijfers zo laag?” Hij ligt er nachten wakker van. „Kerst 2012 was rampzalig. We wisten dat we in januari geen geld meer zouden hebben.”

Floris: „Je bent jezelf altijd aan het goedpraten. Dat was misleidend. Als je de eerste keer zo’n start-up doet, zie je het allemaal niet zo helder.”

Edial: „Het probleem was de groei. Dat is het verschil tussen een start-up en een normaal bedrijf: je moet exponentiële groei hebben, als je dat niet hebt, ben je ook geen start-up. De groei was oké, niet exponentieel. Als jouw idee niet kan schalen, is het geen goed idee.”

Februari 2013 kunnen de salarissen niet meer uitbetaald worden. Onderhandelingen over de tweede investeringsronde worden afgeblazen, er is bij de broers en de investeerders te weinig vertrouwen dat het snel beter zal gaan. In april wordt Gidsy overgenomen door het eveneens in Berlijn gevestigde GetYourGuide, een grotere, commerciëlere site die zich richt op online boekingen voor tours, excursies en attracties. Zij werken in tegenstelling tot Gidsy wel samen met toeristische organisaties.

Over 2012 behaalt Gidsy een omzet van 110.000 euro. De broers voelen zich niet bezwaard tegenover de investeerders. Edial: „Het zijn risico-investeerders. Voor hen is het heel duidelijk: één op de tien van hun investeringen moet heel goed uitbetalen. Zij investeren in hoge risico’s, ze verwachten weinig terug.” De investeerders zijn hun geld overigens niet kwijt, doordat ze een goede deal sluiten met GetYourGuide.

Als je nu www.gidsy.com in je zoekbalk tikt, kom je automatisch op www.getyourguide.com. ‘Gidsy is now part of GetYourGuide’, staat er. Een paar start-up blogs besteden er aandacht aan.

4. Opnieuw beginnen

Al het personeel van Gidsy gaat over naar GetYourGuide (100 werknemers). Edial wordt er hoofd van de afdeling mobiele applicaties, Floris geeft leiding aan de designafdeling. Ze krijgen genoeg geld van GetYourGuide om openstaande salarissen af te betalen. Zelf houden ze weinig geld over aan het avontuur. Nee, ze huilen niet om het einde van Gidsy. Wel was het uitruimen van het kantoor emotioneel.

Edial: „Het voelde destijds als een mislukking, nu niet meer. Je gaat aan veel dingen twijfelen. Heb ik niet goed mijn best gedaan? Was het het hele bedrijf? Ben ik verantwoordelijk geweest voor het feit dat het geen succes was? Nee, waarschijnlijk niet. Er zijn zoveel factoren, zoveel parameters.”

Floris: „Drie maanden na het einde van Gidsy zat ik op het laagste punt van motivatie. Dat was een heftige periode. Ik vroeg me steeds af: wat heb ik nou verkeerd gedaan? Dat duurde een paar maanden. Dat is een valkuil, je moet niet de hele tijd gaan terugkijken. Ik moest oppassen dat ik niet mijn zelfvertrouwen verloor.”

Floris werkt tot eind 2013 bij GetYourGuide, hij vertrok onlangs naar New York, naar zijn Canadese vrouw. Hij gaat waarschijnlijk bij een groot internetbedrijf werken. Edial wil ook weg uit Berlijn. „Misschien ga ik terug naar Amsterdam, of naar San Francisco. Ik blijf niet jarenlang bij GetYourGuide, ik wil wel iets nieuws gaan doen. Wat en waar weet ik nog niet precies.”

Ze willen ooit samen weer een bedrijf opstarten, maar concreet is dat nog niet. Over een online museum voor stenen is nog niet gesproken. <<