Nu officieel: 98 procent Egyptische kiezers voor nieuwe grondwet

Een voorstander van de grondwet, met op de achtergrond een standbeeld van de voormalige Egyptische legerchef Abdel Moneim Riad. Foto Reuters / Mohamed Abd El Ghany

De Egyptenaren hebben deze week massaal ingestemd met de nieuwe grondwet. Zojuist kwamen de officiële cijfers naar buiten via de nationale kiescommissie. 98,1 procent van de Egyptenaren stemde voor en 1,9 procent was tegen. De opkomst was 38,6 procent.

De uitslag is weinig verrassend, omdat er geen nee-kamp bestond. Onze correspondent Gert Van Langendonck daarover:

“De Moslimbroederschap had om evidente reden opgeroepen tot een boycot: meedoen zou immers legitimiteit geven aan de coup tegen haar president, Mohammed Morsi. Tegen stemmen was ook min of meer verboden. Leden van de Sterk Egypte-partij van de gematigde fundamentalist Abdel-Moneim Abolfotouh zijn gearresteerd met nee-materiaal. De partij sloot zich daarom aan bij de boycot.

Ook 6 april, de jongerenbeweging die mede aan de basis lag van de revolutie van 2011, boycotte het referendum. Maar de leiders van 6 april zitten in de gevangenis en veel Egyptenaren vinden dat goed. Deze week nog werd bekend dat een moeder haar eigen zoon had laten arresteren omdat hij actief was binnen 6 april. Met andere woorden: alleen voorstanders zijn gaan stemmen. De rest is thuisgebleven.”

Wat verandert er onder de nieuwe grondwet?

  • Burgerlijke vrijheden zijn beter gewaarborgd dan in de voorgaande edities.
  • De definitie van de sharia is geschrapt, alsook de passage dat de staat dient te waken over de Egyptische gezinswaarden.
  • De gelijkheid van man en vrouw en de vrijheid van religie staan er onverkort in. In Morsi’s grondwet was de vrouw slechts gelijk in zoverre dat het niet in strijd was met de sharia. En alleen de islam, het christendom en het jodendom waren officieel erkend.
  • Politieke partijen op religieuze basis, zoals de Moslimbroederschap, zijn nu verboden.
  • Toekomstige regeringen zijn verplicht om minstens 3 procent van het bruto nationaal product te besteden aan gezondheidszorg, en 6 procent aan onderwijs.

Volgens onze correspondent is de machtspositie van het leger nooit in gevaar geweest:

“Critici zeggen dat de nieuwe grondwet de macht van het leger versterkt. Het berechten van burgers voor militaire rechtbanken blijft mogelijk en de begroting van het leger blijft geheim. Dat was echter ook onder Morsi’s grondwet het geval. In werkelijkheid is de machtspositie van het Egyptische leger de voorbije drie jaar nooit echt in gevaar geweest.

Ook de politie vaart wel bij deze grondwet. Er wordt een nieuwe politieraad in het leven geroepen die een de facto vetorecht krijgt over de eventuele hervorming van de politie. Het wangedrag van de politie onder Mubarak was een belangrijke drijfveer voor de revolutie van 2011. Maar drie jaar later herinneren veel mensen zich vooral hoe veilig het toen was.”

In Egypte volgen binnenkort verkiezingen voor een president en een nieuw parlement.