Man of the match is niet meer alleen van Twente

De derby tegen Heracles betekende op 5 september 1965 de eerste competitiezege ooit van FC Twente. Dais ter Beek scoorde voor de pas opgerichte Enschedese fusieclub, net als Issy ten Donkelaar, Hans Roordink en Egbert ter Mors. Van transferrechten had nog niemand gehoord.

Vrijdagavond won FC Twente weer (3-1) – zoals meestal als de twee clubs elkaar in Enschede treffen. Het is ruim 48 jaar na die eerste editie en de tijd heeft niet stilgestaan in Twente. Dat spreekt voor zich. De eredivisie is weer onderweg in het nieuwe jaar en voor het eerst is dat met een club die, officieel, in zee is gegaan met een buitenlandse investeringsmaatschappij.

FC Twente maakte deze week de samenwerking bekend met een internationaal opererende partner: Doyen Sports. Diens kapitaal, kennis en internationaal netwerk zijn „absoluut noodzakelijk om bij te blijven”, zei voorzitter Joop Munsterman dinsdag tijdens de nieuwjaarsreceptie. Bijblijven bij de Nederlandse top dus.

En zo kon het gebeuren, dat in de week die voorafging aan de derby van het Oosten, eigenlijk niemand het in Twente had over de derby van het Oosten. Daags voor Munstermans mededeling beleefde Heracles-voorzitter Jan Smit zijn finest hour toen hij, twintig kilometer verderop in Almelo, de plannen presenteerde voor de uitbreiding van het stadion. Vanaf de zomer van 2015 passen er 12.500 toeschouwers rond het kunstgras in Almelo.

Hoeveel voetbal kan een regio hebben? FC Twente loopt volgens Munsterman tegen zijn grenzen aan. Sponsorinkomsten zijn met moeite constant gehouden, banken geven geen leningen. Het achterland lijkt leeggeschud en daarom komt FC Twente nu met Doyen Sports op de proppen. „Willen we mee of blijven we achter?”, zei Munsterman op de clubwebsite.

Munsterman kan ook moeilijk blijven stilzitten in zijn villa in Hengelo. Zijn club werd in 2010 landskampioen na het aantrekken van een verguisde Engelse ex-bondscoach, Steve McClaren. Acht seizoenen achtereen realiseerde hij omzetgroei, naar 46 miljoen euro afgelopen seizoen. Maar dit seizoen verwacht FC Twente een omzetdaling van twee miljoen euro.

Bij de ambities van FC Twente passen onorthodoxe methoden. Enschede wordt het Nederlands laboratorium voor alternatieve financiering in voetbal. „Doyen verstrekt ons risicodragend kapitaal en ontvangt een deel van de eventuele toekomstige transferopbrengsten, zoals dat destijds ook gold voor de gemeente en de banken”, zei Munsterman. Doyen Sports is eigenaar van de transferrechten van de Colombiaanse goalgetter Radamel Falcao, maar ook bijvoorbeeld ex-FC Twente-aanvaller Ola John. Machtig in Portugal, met name bij Benfica.

Maar is het de toekomst? Als het aan de UEFA ligt wordt aan third party ownership, een praktijk die vooral in de Latijnse voetbalwereld van alledag is, snel weer een eind gemaakt. De Europese voetbalbond plaatst ethische kanttekeningen bij het verschijnsel ‘economisch eigendom’ van spelers, ook al gaat het om transferrechten: meedelen in de opbrengst.

Het wordt onwenselijk geacht dat investeerders er belang bij hebben dat een speler zo vaak mogelijk wordt getransfereerd, waarbij grote sommen ‘uit het voetbal’ weglekken. Komt bij dat de UEFA het aantrekken van dergelijk durfkapitaal in strijd acht met de principes van Financial Fair Play.

De KNVB zit er pragmatischer in: zolang een investeerder geen enkele zeggenschap heeft, is het prima. Precies zo, zegt Munsterman, is het ook met het contract tussen FC Twente en Doyen, dat volgens Voetbal International vijf miljoen euro in de club investeerde in ruil voor een kwart tot 30 procent van de eventuele transferopbrengst van vier spelers. „Absolute onzin” dat Doyen daarmee zeggenschap over transfers zou krijgen, bezwoer Munsterman dinsdag, vlak voor het glas geheven werd.

Vrijdagavond wordt de tot dan eenzijdige editie van de derby – FC Twente-goals van Quincy Promes en Luc Castaignos – nog even spannend. Mark Uth inspireert de tien mannen van Heracles (rode kaart voor Jeroen Veldmate) een kwartier voor tijd met een slalom en de aansluitingstreffer.

FC Twente, met al die begaafde spelers en hun nog onbekende, potentiële transferopbrengsten, laat zich niet verder in verlegenheid brengen. Dusan Tadic maakt uit een strafschop vlak voor tijd aan alle onzekerheid een einde. Maar de Serviër, man van de wedstrijd, is niet meer alleen van FC Twente.