‘Ik voel en analyseer sterker dan anderen’

Foto Maurice Boyer

Essentie

„Ik was acht jaar toen ik mijn eerste toneelstuk zag, van Huis aan de Amstel. Het ging over de Tweede Wereldoorlog. Ik herinner me dat ik een trein hoorde rijden, omkeek, maar tribunes met mensen zag. Toen realiseerde ik me dat ze een fantasie in mijn hoofd hadden gepland. Ik had een grote fantasie, die kon je dus universeel maken en delen met anderen. Dat wilde ik. Later kwam het besef dat kunst en entertainment troost bieden. Of een fantasie nou grappig is of ontroert, het haalt je uit de werkelijkheid. Weg bij de dagelijkse dingen en je onzekerheden als mens.”

Gedrevenheid

„Op mijn dertiende begon ik met spelen, schrijven en regisseren. Ik heb het altijd allemaal gedaan. Bij Kunstbende, een creatieve wedstrijd voor tieners, won ik drie keer een prijs, in drie categorieën: taal, theater en video/film. Op theaterfestival de Parade stond ik jarenlang met eigen producties. Mijn nieuwsgierigheid brengt me steeds op nieuwe terreinen. Als ik iets 100 procent doorheb, verlies ik mijn interesse. Ik speel ook liever een stuk dat nog korrelig is en wringt, dan een stuk dat helemaal glad is gespeeld. Daar valt niets meer aan te ontdekken.”

Natuur

„Mijn emoties zijn groot, in geluk en ongeluk. Mijn hart kan opeens zwart en verdrietig zijn. Vanuit dat zwarte schrijf ik mijn beste teksten. Ik voel en analyseer sterk, sterker dan anderen, begin ik achter te komen. Soms verwar ik fascinatie met verliefd zijn, omdat het me niet lukt iemand te doorgronden. Het gaat allemaal om begrijpen. Maar hoe ouder ik word, hoe minder ik begrijp. Alles is minder zwart-wit, meer grijs. Iemand die ik heel leuk vind, die toch bont draagt, dat rijmt niet. Zolang ik werk gaat mijn hart niet op zwart. Laat mij een wereld creëren, dan voel ik me fijn.”

Openbaring

„Drie jaar geleden deed ik mee aan het televisieprogramma Pavlov met als thema: waarom ben ik zo? Ik dacht altijd dat ik dom was, omdat ik met mijn dyslexie niet goed kon leren. Uit de tests van Pavlov bleek dat mijn IQ juist hoog is, net als mijn EQ ten aanzien van andere mensen en de wereld. Maar mijn zelfbeeld was laag, ver onder gemiddeld. Vanaf dat moment ben ik gaan zien hoe ik alles over mezelf negatief maak en dat ik zelf mijn geluk in de weg sta. Vorig jaar heb ik ook meegedaan aan Expeditie Robinson en Op zoek naar God, omdat het me als mens en maker zoveel leert.”

Erfenis

Document is mijn belangrijkste voorstelling, een monoloog over mij en mijn familie. Ik voelde altijd dat er heftige dingen zijn gebeurd. Op mijn dertiende hoorde ik dat er een borstkankergen in de familie zit. Dat is het verdriet, dacht ik. Toen ik voor Document op zoek ging, bleek het te gaan over armoede, geweld en misbruik. Ik begreep dat mijn ouders met hun burgerlijkheid en geborgenheid dat verdriet-gen hebben doorbroken. Ze hebben mij en mijn broer alles gegeven om wat te maken van ons leven. Dat is een reden dat ik zo hard werk. Ik voel me verplicht aan al die generaties om het verdriet zin te geven.”

Balans

„Het was geweldig om jong succes te hebben, maar ook moeilijk. Ik kreeg kansen, mensen geloofden in me. Langzaam nam de angst om mensen teleur te stellen de overhand. Ook de pers vond ik lastig. Je wordt algemeen bezit, terwijl ik wilde dat het ging om wat ik maakte. Ik ging me afsluiten, verloor de kwetsbaarheid en openheid waarmee ik dingen kon maken. In die periode kreeg ik mijn eerste burn-out. Ik stond op de Parade met een voorstelling die van compromissen aan elkaar hing en zakte in elkaar.”

Vertrouwen

Hartenstraat is mijn eerste speelfilm als regisseur. Vorige week is het beeld op slot gegaan, ik kan er niets meer aan veranderen. De komende weken ben ik nog bezig met het geluid. Ik heb vooral technisch veel bijgeleerd, bijvoorbeeld dat ik voor een lange film meer overzichtsshots nodig heb. Ik heb het beeld zo vaak gezien dat ik alleen maar kan zien wat er niet is, dat ene shot dat ik niet meer kon draaien. Maar ik ben tevreden. Het is een romantische komedie, ik verwacht dat het publiek het leuk vindt. Dat ik dingen zie die volgende keer anders moeten, is goed. Zo kom ik verder.”